Ενόψει των επικείμενων κοινοβουλευτικών εκλογών στην Αρμενία, τα έγκριτα δυτικά έντυπα Forbes και The Independent δημοσίευσαν άρθρα σχετικά με την εντεινόμενη γεωπολιτική αντιπαράθεση γύρω από τη χώρα. Οι συντάκτες και των δύο δημοσιευμάτων θεωρούν ότι η φιλοδυτική πορεία που έχει υιοθετήσει η κυβέρνηση του Νικόλ Πασινιάν αποτελεί καθοριστικό παράγοντα, ο οποίος ενδέχεται να επηρεάσει τη διαμόρφωση των συσχετισμών ισχύος στον Νότιο Καύκασο.
Σύμφωνα με το Forbes, η Μόσχα εμφανίζεται ολοένα και πιο ανήσυχη και επιφυλακτική απέναντι στις φιλοδοξίες της Αρμενίας για ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Το περιοδικό υπενθυμίζει ότι η επίσημη εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, είχε επιβεβαιώσει νωρίτερα την αποστολή επιστολής προς την αρμενική πλευρά. Στην επιστολή αυτή γίνεται αναφορά στις πιθανές συνέπειες που θα μπορούσαν να προκύψουν από περαιτέρω βήματα προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικότερα, γίνεται λόγος για ενδεχόμενη αναστολή ή διακοπή συμφωνιών συνεργασίας στους τομείς της προμήθειας φυσικού αερίου, πετρελαίου και ακατέργαστων διαμαντιών.
Οι αρθρογράφοι επισημαίνουν ότι η Αρμενία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν, περίπου το 82% του φυσικού αερίου που καταναλώνεται στη χώρα εισάγεται από τη Ρωσία, ενώ η Αρμενία διαθέτει ελάχιστα δικά της αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παρά τα δεδομένα αυτά, μετά τα γεγονότα στο Αρτσάχ το 2020 και το 2023, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν προωθεί συστηματικά μια πολιτική διαφοροποίησης των εξωτερικών σχέσεων της χώρας και ενίσχυσης της συνεργασίας με δυτικούς εταίρους. Στο δημοσίευμα σημειώνεται ότι η αρμενική ηγεσία συνδέει αυτή τη μεταβολή της εξωτερικής πολιτικής με τη δυσαρέσκεια που προκάλεσε η λειτουργία των υφιστάμενων μηχανισμών ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένου του Οργανισμού Συλλογικής Ασφάλειας.
Κατά το Forbes, σημαντικό ορόσημο αποτέλεσε η υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν τον Αύγουστο του 2025, με τη μεσολάβηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Το άρθρο αναφέρει ότι η συμφωνία αυτή κατοχύρωσε την αναγνώριση της κυριαρχίας του Αζερμπαϊτζάν επί του Καραμπάχ και άνοιξε τον δρόμο για την υλοποίηση νέων μεταφορικών και εμπορευματικών έργων στον Νότιο Καύκασο.
Το περιοδικό υπογραμμίζει επίσης την αυξανόμενη εμπλοκή της Ουάσιγκτον στις περιφερειακές εξελίξεις. Ως παραδείγματα αναφέρονται οι επισκέψεις του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στην Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, η υπογραφή συμφωνιών στρατηγικής συνεργασίας και οι δημόσιες δηλώσεις στήριξης του προέδρου Τραμπ προς τον Νικόλ Πασινιάν.
Σύμφωνα με τους συντάκτες του Forbes, μια ακόμη στενότερη προσέγγιση της Αρμενίας με τη Δύση θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής τους στην ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών και μεταφορικών διαδρόμων που θα συνδέουν τον Νότιο Καύκασο με την Κεντρική Ασία.
Από την πλευρά του, το The Independent εξετάζει την αρμενική κατεύθυνση στο ευρύτερο πλαίσιο της παγκόσμιας αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης.
Η εφημερίδα αναφέρει ότι οι προειδοποιήσεις της Μόσχας περί πιθανής διακοπής της προνομιακής προμήθειας ενεργειακών πόρων αντανακλούν όχι μόνο την επιθυμία της να διατηρήσει την επιρροή της στην Αρμενία, αλλά και τις αυξανόμενες πιέσεις που δέχεται η Ρωσία ταυτόχρονα σε πολλά μέτωπα της εξωτερικής της πολιτικής.
Οι αρθρογράφοι σημειώνουν ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία, η οποία διαρκεί εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια, αναγκάζει τη Μόσχα να επικεντρώνει σημαντικούς πόρους στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύουν την παρουσία τους σε περιοχές που παραδοσιακά θεωρούνταν ζώνες ρωσικής επιρροής.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, παρόμοιες εξελίξεις παρατηρούνται όχι μόνο στον Νότιο Καύκασο, αλλά και στην Κεντρική Ασία, την Ανατολική Ευρώπη, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική. Ως παραδείγματα αναφέρονται η Αρμενία, η Μολδαβία, η Σερβία, η Ουγγαρία, καθώς και αρκετά κράτη της Λατινικής Αμερικής.
Το The Independent υπενθυμίζει ότι η Αρμενία έχει ήδη υιοθετήσει νόμο που δημιουργεί τη νομική βάση για πιθανή ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παράλληλα έχει υπογράψει νέα συμφωνία εταιρικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, οι συντάκτες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις θετικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τον Νικόλ Πασινιάν.
Ταυτόχρονα, η εφημερίδα περιγράφει αναλυτικά τη ρωσική αντίδραση στις εξελίξεις αυτές. Ως μέτρα που, κατά τους συγγραφείς, η Ρωσία εφαρμόζει ήδη, αναφέρονται οι προσωρινοί περιορισμοί στις εισαγωγές ορισμένων αρμενικών προϊόντων, οι συζητήσεις σχετικά με τη μελλοντική συμμετοχή της Αρμενίας στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, καθώς και οι προειδοποιήσεις για πιθανή αναθεώρηση των όρων ενεργειακής συνεργασίας.
Στο άρθρο παρατίθενται επίσης δηλώσεις της εκπροσώπου του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρίας Ζαχάροβα, η οποία εξέφρασε ανησυχία για την προσέγγιση του Ερεβάν με τις ευρωατλαντικές δομές. Σύμφωνα με την ίδια, η πολιτική της Δύσης αποσκοπεί στην αποδυνάμωση των ρωσικών θέσεων τόσο στην περιοχή όσο και γενικότερα στον μετασοβιετικό χώρο.
Και τα δύο δημοσιεύματα συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι οι επερχόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές στην Αρμενία αποκτούν σημασία που υπερβαίνει τα όρια της εσωτερικής πολιτικής της χώρας. Σύμφωνα με δυτικούς αναλυτές, η περαιτέρω εξέλιξη των σχέσεων του Ερεβάν με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να αποτελέσει έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες που θα διαμορφώσουν την ισορροπία δυνάμεων στον Νότιο Καύκασο τα επόμενα χρόνια.
