Η διαδικασία αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων στο Ισραήλ, όπως προέβλεπαν ήδη πριν από λίγες ημέρες αρκετοί αναλυτές, έχει ουσιαστικά παγώσει. Στο θέμα αναφέρεται η έγκριτη ισραηλινή εφημερίδα Haaretz, σύμφωνα με την οποία η αιτία ήταν η παρέμβαση του Αζερμπαϊτζάν.

Η εφημερίδα υπενθυμίζει ότι στα τέλη Ιουνίου η ισραηλινή κυβέρνηση είχε εγκρίνει ομόφωνα το νομοσχέδιο για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων, πρωτοβουλία του υπουργού Εξωτερικών της χώρας, Γκίντεον Σαάρ. Ωστόσο, πριν το νομοσχέδιο φτάσει στην Κνεσέτ και αποκτήσει ισχύ νόμου, η διαδικασία διακόπηκε.

Σύμφωνα με τη Haaretz, ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ, Χικμέτ Χατζίγιεφ, επικοινώνησε με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Έπειτα από αυτή την επικοινωνία και με προσωπική παρέμβαση του Νετανιάχου, το νομοσχέδιο αποσύρθηκε από την ημερήσια διάταξη του Κοινοβουλίου.

Ο τουρκολόγος Ρουμπέν Σαφραστιάν επισημαίνει ότι αυτό μπορεί να σημαίνει διάφορα:

«Αν το δημοσίευμα της Haaretz ανταποκρίνεται πράγματι στην πραγματικότητα, τότε πρέπει να υποθέσουμε τα εξής: το Ισραήλ έχει έναν βαθμό εξάρτησης από το Αζερμπαϊτζάν. Αυτό είναι το πρώτο. Το δεύτερο είναι ποια είναι η φύση αυτής της εξάρτησης. Γνωρίζουμε ότι το Ισραήλ έχει πουλήσει στο Αζερμπαϊτζάν μεγάλες ποσότητες οπλικών συστημάτων και πυρομαχικών. Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου, αυτό δεν ήταν ο καθοριστικός παράγοντας που οδήγησε το Ισραήλ να ανταποκριθεί στο αίτημα του Αζερμπαϊτζάν.»

Παρότι τόσο η Τουρκία όσο και το Αζερμπαϊτζάν είχαν εκφράσει δημόσια την αντίθεσή τους στην αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από το Ισραήλ, η ανακοίνωση του Μπακού είχε αισθητά πιο διπλωματικό τόνο.

«Η διαστρέβλωση των ιστορικών γεγονότων του 1915 και η μετατροπή ενός σύνθετου ιστορικού ζητήματος σε πολιτική απόφαση, χωρίς ισχυρή νομική ή επιστημονική βάση, είναι απαράδεκτη. Καλούμε την κυβέρνηση του Ισραήλ να επανεξετάσει την απόφασή της», ανέφερε η ανακοίνωση.

Η πρόθεση του Ισραήλ να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων ερμηνεύτηκε από πολλούς αναλυτές ως πολιτικό μήνυμα προς την Τουρκία. Τα τελευταία χρόνια η Άγκυρα έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει τις ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα ως γενοκτονία. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί ειδικοί θεώρησαν ότι η απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη Haaretz, το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο διατηρεί στρατηγικές σχέσεις τόσο με την Τουρκία όσο και με το Ισραήλ, επιχείρησε να αποτρέψει αυτή την κίνηση του Τελ Αβίβ.

Ο Ρουμπέν Σαφραστιάν θεωρεί ότι υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας που συνδέει το Ισραήλ με το Αζερμπαϊτζάν και αφορά το Ιράν:

«Πρέπει να υποθέσουμε ότι το Αζερμπαϊτζάν είναι σημαντικό για το Ισραήλ, επειδή του προσφέρει δυνατότητες που σχετίζονται με το Ιράν, επιτρέποντας τη χρήση του εδάφους του από το Ισραήλ. Δεν μπορώ να πω συγκεκριμένα ποιες είναι αυτές οι δυνατότητες. Είναι όμως σαφές ότι το Ισραήλ έχει άμεσο συμφέρον το Αζερμπαϊτζάν να συνεχίσει να κάνει ό,τι έκανε μέχρι σήμερα ή να συνεχίσει να το επιτρέπει.»

Η Haaretz υπενθυμίζει επίσης ότι το CNN είχε μεταδώσει τον Ιούνιο πως, κατά τη διάρκεια του πολέμου εναντίον του Ιράν που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, ισραηλινές δυνάμεις έδρασαν και από το έδαφος του Αζερμπαϊτζάν.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι σήμερα το Μπακού αποτελεί έναν από τους βασικούς ενεργειακούς εταίρους του Τελ Αβίβ, καθώς σημαντικό μέρος του πετρελαίου που καταναλώνει το Ισραήλ προέρχεται από το Αζερμπαϊτζάν.

Η ισραηλινή εφημερίδα υπενθυμίζει ακόμη ότι το Αζερμπαϊτζάν προμηθεύεται εδώ και χρόνια ισραηλινά οπλικά συστήματα και στρατιωτικές τεχνολογίες, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν με μεγάλη αποτελεσματικότητα κατά τη διάρκεια του πολέμου των σαράντα τεσσάρων ημερών.

Ο Ρουμπέν Σαφραστιάν εκτιμά ότι το σύνολο αυτών των παραγόντων συνέβαλε ώστε το Ισραήλ να ανταποκριθεί στις πιέσεις του Αζερμπαϊτζάν.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σαάρ, διέψευσε τους ισχυρισμούς της Haaretz, δηλώνοντας στην εφημερίδα:

«Υπάρχει κυβερνητική απόφαση [για την αναγνώριση της Γενοκτονίας], η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα. Δεν πρόκειται να αλλάξει και αυτό είναι το σημαντικό και ιστορικό γεγονός.»

Παρ’ όλα αυτά, το νομοσχέδιο δεν βρίσκεται πλέον στην ημερήσια διάταξη της Κνεσέτ. Αποσύρθηκε λίγο πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών του Κοινοβουλίου και το ζήτημα της αναγνώρισης αναβλήθηκε επ’ αόριστον.

Μετά από αυτή την εξέλιξη, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο είναι ρεαλιστικό το Ισραήλ να επαναφέρει στο άμεσο μέλλον το θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων στην ημερήσια διάταξη της Κνεσέτ και ποιοι παράγοντες θα μπορούσαν να επηρεάσουν αυτή τη διαδικασία.

Ο τουρκολόγος Ρουμπέν Σαφραστιάν υπενθυμίζει την εκτίμησή του ότι η Κνεσέτ δεν πρόκειται ποτέ να εγκρίνει ψήφισμα αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων, αν και το Ισραήλ ενδέχεται κατά διαστήματα να επαναφέρει το θέμα στη δημόσια συζήτηση.

«Το Ισραήλ χρησιμοποιεί το ζήτημα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων για τους γεωπολιτικούς του στόχους, κυρίως σε σχέση με την Τουρκία, ως έναν τρόπο να απαντά στην αντιισραηλινή ρητορική της Άγκυρας.»

Δεν είναι τυχαίο, καταλήγει ο ίδιος, ότι η κυβερνητική απόφαση δεν ακυρώθηκε τυπικά, αλλά η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων έχει ουσιαστικά παγώσει. Ο Σαφραστιάν εκτιμά ότι ο λεγόμενος «ρητορικός πόλεμος» μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ θα συνεχιστεί και ενδέχεται μάλιστα να ενταθεί, χωρίς όμως να θεωρεί πιθανό ότι το συγκεκριμένο ζήτημα θα έχει συνέχεια στο προσεχές μέλλον.

Σύμφωνα με τον Κολέροφ, το Μπακού δεν έχει κάνει καμία κίνηση προς την κατεύθυνση της Μόσχας: οι καταδικασμένοι Ρώσοι πολίτες παραμένουν υπό κράτηση, το Αζερμπαϊτζάν συνεχίζει να υποστηρίζει την Ουκρανία, ενώ ο Αλίεφ κάλεσε δημοσίως το Κίεβο να μην αποδεχτεί εδαφικές παραχωρήσεις. Ο εμπειρογνώμονας θεωρεί ότι πίσω από αυτή τη ρητορική κρύβεται μια προσεκτικά μελετημένη πολιτική στρατηγική.

Ο Κολέροφ επέκρινε επίσης τον πρώτο αναπληρωτή γενικό διευθυντή του ΤΑΣΣ, Μιχαήλ Γκούσμαν, δηλώνοντας ότι για πολλά χρόνια προωθούσε τα συμφέροντα του επίσημου Μπακού στη Ρωσία. Για να επιβεβαιώσει τα λόγια του, ανέφερε ένα προσωπικό περιστατικό του 2005, όταν, σύμφωνα με τον ίδιο, ο Γκούσμαν προσπάθησε να τον πείσει να αλλάξει τη θέση του σχετικά με το ζήτημα του Καραμπάχ.

Κατά την άποψη του ιστορικού, η σημερινή βεβαιότητα του Αλίεφ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον αυξημένο ρόλο του Αζερμπαϊτζάν ως βασικού εταίρου διαμετακόμισης της Ρωσίας προς το Ιράν, γεγονός που ενισχύει την πολιτική και οικονομική επιρροή του Μπακού. Ο Κολέροφ χαρακτήρισε τον ηγέτη του Αζερμπαϊτζάν ως έναν από τους ισχυρότερους πολιτικούς του Νότιου Καυκάσου τις τελευταίες δεκαετίες, περιγράφοντάς τον ταυτόχρονα ως «απόλυτο εχθρό της Ρωσίας».

Αξιολογώντας τις προοπτικές των σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Αζερμπαϊτζάν, ο Κολέροφ δήλωσε ότι η προηγούμενη επιρροή της Μόσχας στο Μπακού δεν μπορεί πλέον να επιστραφεί. Παράλληλα, κατά τη γνώμη του, η Ρωσία είναι σε θέση να μειώσει την εξάρτησή της από τη διαμετακόμιση μέσω του Αζερμπαϊτζάν και συνεχίζει τον αγώνα κατά των εγκληματικών δομών που συνδέονται με τη διασπορά του Αζερμπαϊτζάν στο έδαφός της.

Καθοριστική στιγμή αυτής της πορείας αποτέλεσε η πρόσφατη επίσκεψη της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο Ερεβάν, κατά την οποία ανακοινώθηκαν νέες οικονομικές πρωτοβουλίες και επιβεβαιώθηκε η πολιτική βούληση για περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων ΕΕ–Αρμενίας.

Σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Armenpress, ο ανώτερος ερευνητής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων της Ουγγαρίας και ειδικός στις διεθνείς σχέσεις, Πέτερ Κράνιτς, ανέλυσε τα γεωπολιτικά δεδομένα που διαμορφώνουν τη νέα αυτή πραγματικότητα.

Ο κ. Κράνιτς εκτιμά ότι η ίδια η Ευρώπη βρίσκεται σε διαδικασία μετασχηματισμού. Όπως εξηγεί, η ίδρυση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας το 2022 αποτέλεσε την απαρχή ενός ευρύτερου γεωπολιτικού σχεδίου, της λεγόμενης «Διευρυμένης Ευρώπης», που επιδιώκει τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού πολιτικού χώρου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το αρχικό όραμα της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης έχει πλέον αλλάξει. Η Λευκορωσία έχει απομονωθεί από την Ευρώπη, το Αζερμπαϊτζάν απομακρύνεται πολιτικά από την ΕΕ, η Ουκρανία και η Μολδαβία επιδιώκουν την ένταξή τους στην Ένωση, ενώ οι σχέσεις ΕΕ–Γεωργίας βρίσκονται σε αδιέξοδο.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει σήμερα να δημιουργήσει έναν πιο συνεκτικό πολιτικό χώρο, από τον οποίο αποκλείονται η Ρωσία και η Λευκορωσία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Αρμενία εξελίσσεται σε κεντρικό πυλώνα του σχεδίου», σημειώνει.

Ο Ούγγρος αναλυτής υποστηρίζει ότι στην Ευρώπη η Αρμενία αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως μια χώρα που βρίσκεται ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση, όπου κάθε εμπορική συμφωνία και κάθε νέα επένδυση θεωρείται μια μικρή ευρωπαϊκή γεωπολιτική επιτυχία.

Παράλληλα, ο Κράνιτς τονίζει ότι για την Αρμενία η ευρωπαϊκή πορεία δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως επιλογή πολιτισμικής ταυτότητας ή ως πολιτικοστρατιωτική συμμαχία.

«Παρότι η Αρμενία, ως το πρώτο χριστιανικό κράτος στον κόσμο, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού πολιτιστικού χώρου, η γεωγραφία και η γεωπολιτική δεν καθορίζονται από συμβολισμούς», επισημαίνει.

Κατά την άποψή του, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει σήμερα τη δυνατότητα να προσφέρει στην Αρμενία ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας, είτε στον οικονομικό, είτε στον ενεργειακό είτε στον στρατιωτικό τομέα.

Για τον λόγο αυτό, χαρακτηρίζει τις σχέσεις Αρμενίας–ΕΕ κυρίως ως εργαλείο διαφοροποίησης των διεθνών σχέσεων και στρατηγικής ασφάλειας σε ένα ασταθές περιφερειακό περιβάλλον.

Αναφερόμενος στην επίσκεψη της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν στις 2 Ιουλίου, ο Κράνιτς θεωρεί ότι είχε κυρίως συμβολική σημασία.

Όπως σημειώνει, πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές στην Αρμενία και ενώ η ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ Ερεβάν και Μπακού βρίσκεται σε καθοριστικό στάδιο.

Η επίσκεψη έστειλε επίσης μήνυμα για τον αυξανόμενο ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, καθώς η φον ντερ Λάιεν συνοδευόταν από την επίτροπο Διεύρυνσης Μάρτα Κος, ενώ η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα παρέμειναν στις Βρυξέλλες.

Παρά τη μεγάλη πολιτική βαρύτητα της επίσκεψης, ο αναλυτής εκτιμά ότι τα πρακτικά αποτελέσματα παραμένουν προς το παρόν περιορισμένα.

Οι προτεινόμενες εμπορικές διευκολύνσεις της ΕΕ αναμένεται να καλύψουν περίπου το 80% των αρμενικών εξαγωγών προς την ευρωπαϊκή αγορά, ωστόσο δεν αντιμετωπίζουν τα βασικά προβλήματα των Αρμένιων εξαγωγέων, όπως το υψηλό κόστος μεταφοράς, τις περιορισμένες μεταφορικές συνδέσεις, τις απαιτήσεις συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, και τη σημαντική διοικητική γραφειοκρατία.

Επιπλέον, υπενθυμίζει ότι τα μέτρα θα πρέπει πρώτα να εγκριθούν μέσω της χρονοβόρας νομοθετικής διαδικασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ανάλογη είναι και η εκτίμησή του για το πακέτο των 20 εκατομμυρίων ευρώ («Peace Dividend»), που προορίζεται για αποναρκοθέτηση, υγειονομική περίθαλψη και στήριξη μικρών επιχειρήσεων. Θεωρεί ότι, καθώς οι πόροι αυτοί θα διανεμηθούν σε τρεις διαφορετικούς τομείς με μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες, η πρακτική τους επίδραση θα είναι μάλλον περιορισμένη.

Ο Κράνιτς υπογραμμίζει ότι οι στενότερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνουν το διεθνές κύρος της Αρμενίας και ενισχύουν τη διαφοροποίηση των εξωτερικών της συνεργασιών.

Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η περαιτέρω στρατηγική μετατόπιση προς την Ευρώπη ενδέχεται να προκαλέσει εντάσεις με τη Ρωσία, η οποία παραμένει ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Αρμενίας, αλλά και να περιπλέξει τις σχέσεις με το Ιράν, βασικό ενεργειακό προμηθευτή και σημαντικό διάδρομο μεταφορών.

Κατά την εκτίμησή του, η διαχείριση αυτών των ανταγωνιστικών σχέσεων θα απαιτήσει ιδιαίτερα προσεκτική διπλωματία.

Όσον αφορά τις οικονομικές προοπτικές, ο Ούγγρος αναλυτής θεωρεί ότι, παρά τις δυσκολίες στις παραδοσιακές εξαγωγές, η πραγματική ευκαιρία της Αρμενίας στην ευρωπαϊκή αγορά βρίσκεται στους τομείς όπου η γεωγραφική απόσταση παίζει μικρότερο ρόλο.

Συστήνει στη χώρα να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη εξαγωγών υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως οι τεχνολογίες πληροφορικής, η τεχνητή νοημοσύνη, η εξωτερική ανάθεση επιχειρησιακών διαδικασιών (Business Process Outsourcing – BPO), και τα κοινά κέντρα παροχής υπηρεσιών (Shared Services Centers).

Όπως καταλήγει, το υψηλό μορφωτικό επίπεδο του ανθρώπινου δυναμικού της Αρμενίας, η ισχυρή παράδοση στις επιστήμες και την τεχνολογία (STEM), η ύπαρξη πολύγλωσσου εργατικού δυναμικού και το σχετικά ανταγωνιστικό κόστος εργασίας δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε η χώρα να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο ψηφιακής καινοτομίας και ευρωπαϊκών υπηρεσιών.

Η εμπειρία του πολέμου του 2020 έδειξε ότι η Αρμενία όχι μόνο δεν διέθετε αποτελεσματικό στόλο μη επανδρωμένων αεροσκαφών, αλλά ούτε και επαρκή συστήματα αντιμετώπισης αυτής της απειλής. Η ήττα εκείνη αποτέλεσε την αφετηρία μιας ευρείας αναθεώρησης της αμυντικής πολιτικής του Ερεβάν.

Σχεδόν έξι χρόνια αργότερα, στην στρατιωτική παρέλαση της 28ης Μαΐου 2026, η Αρμενία παρουσίασε μια σειρά από εγχώριας παραγωγής μη επανδρωμένα αεροσκάφη και νέα συστήματα. Ο εξοπλισμός αυτός αναπτύχθηκε από αρκετές τοπικές ιδιωτικές εταιρείες με οικονομική στήριξη του κράτους και, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αποτελεί ένδειξη σημαντικής ανάπτυξης της αρμενικής αμυντικής βιομηχανίας.

Κατά την περίοδο 2023–2025, η αρμενική κυβέρνηση υπέγραψε με εγχώριες αμυντικές εταιρείες συμβάσεις συνολικής αξίας περίπου 450 εκατομμυρίων δολαρίων, μεγάλο μέρος των οποίων κατευθύνθηκε στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων. Παράλληλα, στον στρατό της χώρας δημιουργήθηκαν «δυνάμεις μη επανδρωμένων συστημάτων» ως ξεχωριστός κλάδος.

Στην πρόσφατη στρατιωτική παρέλαση παρουσιάστηκαν διάφοροι τύποι αναγνωριστικών, επιθετικών, καμικάζι και αναχαιτιστικών UAV, συστήματα που έχουν σχεδιαστεί για την ενίσχυση των δυνατοτήτων αναγνώρισης, την πραγματοποίηση στοχευμένων πληγμάτων και την αντιμετώπιση εχθρικών drones.

Παράλληλα με την ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγής, η Αρμενία έχει εντάξει στην ατζέντα της και την αγορά ξένων μη επανδρωμένων συστημάτων. Κατά τη διάρκεια της παρέλασης παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά επιθετικά και καμικάζι UAV κινεζικής προέλευσης. Επιπλέον, έγινε γνωστό ότι το Ερεβάν απέκτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες μη επανδρωμένα αεροσκάφη V-BAT κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL).

Σύμφωνα με αναλυτές, ο συνδυασμός αυτών των ενεργειών δείχνει ότι η Αρμενία υλοποιεί ένα μεγάλης κλίμακας πρόγραμμα με στόχο να ξεπεράσει την αδυναμία της στον τομέα των μη επανδρωμένων τεχνολογιών και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες αποτροπής στον Νότιο Καύκασο.

Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, η πραγματική αποτελεσματικότητα αυτών των συστημάτων μπορεί να αξιολογηθεί μόνο υπό πραγματικές συνθήκες στο πεδίο της μάχης.

Οι εκπρόσωποι της AECOM επισκέφθηκαν την Αρμενία για τρίτη φορά προκειμένου να εξετάσουν την περιοχή όπου θα υλοποιηθεί το έργο TRIPP. Οι προηγούμενες αποστολές είχαν πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο και τον Μάιο του τρέχοντος έτους. Η Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αρμενία επιβεβαίωσε ότι η ομάδα της AECOM, σε συνεργασία με την αρμενική κυβέρνηση, μελετά τη χάραξη της σιδηροδρομικής γραμμής και των υπόλοιπων απαραίτητων υποδομών.

Η πρόοδος αυτή επέτρεψε στον πρωθυπουργό της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, να αναφερθεί για πρώτη φορά σε πιθανό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

«Θέλουμε να ξεκινήσουμε την υλοποίηση το συντομότερο δυνατό. Από όσο αντιλαμβάνομαι, το ίδιο επιθυμεί και η αμερικανική πλευρά. Πρέπει τώρα να ολοκληρώσουμε σωστά τις διαδικασίες, ώστε, ελπίζω, μέσα στο φθινόπωρο του τρέχοντος έτους να ξεκινήσουν οι πρώτες εργασίες επί του εδάφους», δήλωσε.

Ο Πασινιάν είχε αναφέρει και στο παρελθόν ότι, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, στο πλαίσιο του TRIPP οι πρώτες υποδομές που μπορούν να τεθούν σε λειτουργία είναι οι γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης και στη συνέχεια η σιδηροδρομική γραμμή.

Το έργο έχει ήδη δημιουργήσει προσδοκίες στην περιοχή του Μεγρί. Ο δήμαρχος της κοινότητας, Χατσατούρ Αντρεασιάν, δήλωσε στο Radiolur ότι θα ανακατασκευαστεί η ίδια σιδηροδρομική γραμμή που λειτουργούσε κατά τη σοβιετική περίοδο.

Όπως είπε, για την οδική σύνδεση δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένες αποφάσεις, ωστόσο η υλοποίηση του TRIPP θα μετατρέψει την Αρμενία σε χώρα διαμετακόμισης, με σημαντική αύξηση της κυκλοφορίας φορτηγών και άλλων οχημάτων διεθνών μεταφορικών εταιρειών. Παράλληλα, το παλαιό τελωνείο της πόλης Αγαράκ κατεδαφίζεται και στη θέση του κατασκευάζεται νέο, με δυνατότητα εξυπηρέτησης από χίλια οκτακόσια έως δύο χιλιάδες οχήματα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η αποκατάσταση της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής θα απαιτήσει περίπου ένα έως ενάμιση έτος.

Παρότι το έργο υλοποιείται σε συνεργασία μεταξύ Αρμενίας και Ηνωμένων Πολιτειών, ενδιαφέρον για την πορεία του εκδηλώνει και το Αζερμπαϊτζάν. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ, δήλωσε πρόσφατα ότι, καθώς η είσοδος και η έξοδος του τμήματος του TRIPP βρίσκονται σε αζερικό έδαφος, οι Αμερικανοί εταίροι ενημερώνουν και το Μπακού για την πρόοδο των εργασιών.

Καθώς το έργο βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, διατυπώνονται και ορισμένες ανησυχίες. Μία από αυτές εξέφρασε ο πρέσβης του Ιράν στην Αρμενία, ο οποίος αναφέρθηκε στην παρουσία αμερικανικών δομών κοντά στα ιρανικά σύνορα.

Απαντώντας στις ανησυχίες αυτές, ο Νικόλ Πασινιάν δήλωσε ότι δεν υπάρχει λόγος προβληματισμού.

«Η Αρμενία και ολόκληρη η περιοχή πρέπει να αποδεσμευτούν. Πρέπει να κινούνται τρένα, οχήματα, να πραγματοποιείται διαμετακόμιση ηλεκτρικής ενέργειας και, ενδεχομένως, να κατασκευαστούν αγωγοί φυσικού αερίου, πετρελαίου, άλλοι αγωγοί και καλώδια. Πού ακριβώς βρίσκεται η ανησυχία; Είμαστε απολύτως διαφανείς, μπορούμε να απαντήσουμε σε κάθε ερώτημα και είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε. Συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε με όλους τους εταίρους μας – το Ιράν, τη Ρωσία, τη Γεωργία, το Αζερμπαϊτζάν, την Τουρκία, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, την Κίνα – γιατί πρόκειται για ένα παγκόσμιο έργο, του οποίου η σημασία συνεχώς αυξάνεται», ανέφερε.

Ο Αρμένιος πρωθυπουργός υποστήριξε επίσης ότι, ακόμη και αν το Ιράν δεν συμμετέχει άμεσα στο TRIPP, η υλοποίηση των ευρύτερων περιφερειακών έργων εξυπηρετεί και τα δικά του συμφέροντα, καθώς η Αρμενία σκοπεύει να δημιουργήσει σιδηροδρομική σύνδεση που θα ενώνει τον Περσικό Κόλπο με τη Μαύρη Θάλασσα.

Στο αρμενικό τμήμα του Νοτίου Καυκάσου βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη ή σχεδιασμό αρκετά μεγάλα έργα υποδομών. Εκτός από το TRIPP, περιλαμβάνονται η πρωτοβουλία της κυβέρνησης της Αρμενίας «Σταυροδρόμι της Ειρήνης», ο οδικός άξονας Βορράς–Νότος, καθώς και η ευρωπαϊκή στρατηγική Global Gateway, στην οποία εντάσσεται και η Ατζέντα Συνδεσιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να χρηματοδοτήσει την κατασκευή τριών συνοριακών σταθμών στην Αρμενία: στους συνοριακούς σταθμούς Μαργαρά και Αχουρίκ, στα σύνορα με την Τουρκία, καθώς και ενός ακόμη στα νότια σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν.

Την πληροφορία αυτή επιβεβαίωσε, μιλώντας στο Radiolur, ο πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αρμενία, Βασίλης Μαραγκός.

«Έχουμε ήδη δεσμευθεί να κατασκευάσουμε τρεις συνοριακούς σταθμούς. Αυτή τη στιγμή εργαζόμαστε πάνω στις τεχνικές λεπτομέρειες του έργου», δήλωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση των σχεδίων αποτελεί η αποναρκοθέτηση των περιοχών που εντάσσονται στη διαδικασία οριοθέτησης των συνόρων. Για τον σκοπό αυτό, αλλά και για άλλες σχετικές ανάγκες, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη παραδώσει στην Αρμενία δύο σύγχρονα μηχανήματα αποναρκοθέτησης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνάντηση του Πασινιάν με τον Ρώσο πρωθυπουργό Μιχαήλ Μισούστιν στο Γεκατερίνμπουργκ κατέδειξε ακριβώς αυτό το νέο modus vivendi: οι δύο πλευρές προσποιούνται ότι οι διμερείς σχέσεις εξελίσσονται ομαλά, παρά τις σοβαρές αντιθέσεις των τελευταίων ετών και τους πρόσφατους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στα αρμενικά προϊόντα.

Ο Πρεομπραζένσκι εκτιμά ότι το Κρεμλίνο δεν έχει εγκαταλείψει την επιδίωξή του να επιτύχει αλλαγή εξουσίας στην Αρμενία και θα περιμένει νέες ευκαιρίες για να ενισχύσει την επιρροή του στη χώρα.

Παράλληλα, θεωρεί ότι μια ενδεχόμενη συνάντηση μεταξύ του Νικόλ Πασινιάν και του Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται να έχει συγκρουσιακό χαρακτήρα.

Αναφερόμενος στην προσέγγιση της Αρμενίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο πολιτικός αναλυτής σημείωσε ότι η ίδια η Ρωσία ώθησε το Ερεβάν να αναζητήσει εναλλακτικούς εταίρους, αρνούμενη να σταθεί στο πλευρό της Αρμενίας ως σύμμαχος κατά την πιο κρίσιμη περίοδο για τη χώρα.

«Η Αρμενία είναι αναγκασμένη να στραφεί προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς στην πράξη δεν διαθέτει άλλη εναλλακτική. Ωστόσο, η πορεία προσέγγισης με την ΕΕ δεν θα είναι ούτε γρήγορη ούτε εύκολη. Η Αρμενία δεν αποτελεί προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και οι κινήσεις των Βρυξελλών θα είναι αισθητά πιο προσεκτικές από τις πολιτικές δηλώσεις τους», εκτιμά ο Πρεομπραζένσκι.

Κατά την άποψή του, η μεταβολή της περιφερειακής ισορροπίας οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι το Αζερμπαϊτζάν έχει απομακρυνθεί από τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας και ακολουθεί μια σαφώς πιο ανεξάρτητη πολιτική, ενώ η Τουρκία ενισχύει σταθερά τη θέση της στον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία.

Υπό αυτές τις συνθήκες, καταλήγει ο Πρεομπραζένσκι, η Αρμενία παραμένει «το τελευταίο νησί» στο οποίο μπορεί να προσκολληθεί η Ρωσία προκειμένου να διατηρήσει την επιρροή της στην περιοχή.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κύριος λόγος είναι η άνευ προηγουμένου επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και της Τουρκίας. Σε απάντηση στις κατηγορίες της Άγκυρας για γενοκτονία των Παλαιστινίων, το Ισραήλ υπενθυμίζει όλο και πιο συχνά τη γενοκτονία των Αρμενίων και εξετάζει το ενδεχόμενο της επίσημης αναγνώρισής της.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι οι ανησυχίες του Ισραήλ σχετικά με την πιθανή ενίσχυση του στρατιωτικού δυναμικού της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης της υπό συζήτηση συμφωνίας με τις ΗΠΑ για τα μαχητικά F-35, η οποία μπορεί να επηρεάσει την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων.

Ο τρίτος λόγος είναι η εσωτερική πολιτική του Ισραήλ. Εν όψει των κοινοβουλευτικών εκλογών, η κυβέρνηση Νετανιάχου δίνει έμφαση σε θέματα ασφάλειας και επιδεικνύει σκληρή στάση έναντι των εξωτερικών αντιπάλων, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας.

Ο Πετρόσιαν θεωρεί ότι αυτό το βήμα δεν στρέφεται κατά της διαδικασίας εξομάλυνσης των αρμενοτουρκικών σχέσεων, αλλά αποτελεί μέρος της ισραηλινοτουρκικής αντιπαράθεσης. Κατά τη γνώμη του, αν η πρωτοβουλία αυτή υπαγορευόταν από ειλικρινή επιθυμία για αναγνώριση της ιστορικής δικαιοσύνης, το Ισραήλ θα είχε προηγουμένως διεξαγάγει διαβουλεύσεις με την Αρμενία και την αρμενική κοινότητα.

Επιπλέον, επισήμανε ότι, πριν από την έναρξη της διαδικασίας, ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ συζήτησε το θέμα με την πλευρά του Αζερμπαϊτζάν, γεγονός που, κατά την άποψη του εμπειρογνώμονα, επιβεβαιώνει ότι οι ενέργειες του Ισραήλ υπαγορεύονται πρωτίστως από τα δικά του πολιτικά συμφέροντα.

Ο Ναβασαρντιάν εκτιμά ότι η πολιτική κυρώσεων της Ρωσίας μπορεί να οδηγήσει σε αποδυνάμωση της θέσης της, συμπεριλαμβανομένης της υπονόμευσης της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, καθώς και άλλες χώρες-μέλη ενδέχεται να αμφισβητήσουν τα οφέλη μιας τέτοιας συνεργασίας. Επισήμανε το αυξανόμενο ενδιαφέρον του Καζακστάν για τη συμμετοχή της Αρμενίας στα έργα «Μεσαίος Διάδρομος» και «Παγκόσμια Πύλη».

Ο αναλυτής εκτιμά ότι η Ρωσία μπορεί να συνεχίσει την οικονομική πίεση για κάποιο ακόμη διάστημα, όσο διατηρείται η πολιτική ένταση στην Αρμενία. Μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές, κατά τη γνώμη του, η χώρα πρέπει να προχωρήσει προς μια πιο εποικοδομητική πολιτική κουλτούρα.

Σύμφωνα με τον Μπορίς Ναβασαρντιάν, οι ενέργειες της Ρωσίας βλάπτουν όχι μόνο την Αρμενία, αλλά και την ίδια τη Ρωσία, καθώς και τα προγράμματα ολοκλήρωσης που έχει ξεκινήσει, συμπεριλαμβανομένης της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης. «Εκτός από το γεγονός ότι η Ρωσία ενδέχεται να χάσει οριστικά την Αρμενία ως σημαντικό εταίρο, υπάρχει επίσης ο κίνδυνος διάλυσης της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, καθώς άλλες χώρες, όπως το Καζακστάν και άλλες, είναι πεπεισμένες ότι η Ρωσία αντικαθιστά το αμοιβαίο οικονομικό όφελος με κάποιες πολιτικές απαιτήσεις, και πιστεύω ότι αυτό δεν θα αρέσει σε κανέναν, εκτός ίσως από τον πρόεδρο της Λευκορωσίας».

Αναφερόμενος στις προοπτικές των σχέσεων με την ΕΕ, ο Ναβασαρντιάν υπογράμμισε την ανάγκη σύναψης μιας πιο περιεκτικής συμφωνίας, η οποία θα προβλέπει όχι μόνο την επέκταση του εμπορίου, αλλά και τη χρηματοδοτική στήριξη των αρμενικών επιχειρήσεων που έχουν πληγεί από τις ρωσικές κυρώσεις.

Αναφερόμενος στις προσφυγές της αντιπολίτευσης κατά των εκλογικών αποτελεσμάτων στο Συνταγματικό Δικαστήριο, σημείωσε ότι υπάρχουν δύο βασικά σενάρια. Στο πρώτο, το Δικαστήριο θα μπορούσε να αποφασίσει επανακαταμέτρηση σε ορισμένα εκλογικά τμήματα.

«Σε αυτή την περίπτωση, κατά 99,9%, το κόμμα “Ευημερούσα Αρμενία” θα μπει στη Βουλή, επειδή του λείπουν λίγες δεκάδες ψήφοι. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν δύο πιθανά αποτελέσματα: είτε το κυβερνών κόμμα αποκτά πλειοψηφία τριών πέμπτων, είτε απλή πλειοψηφία. Η απλή πλειοψηφία αρκεί για τον σχηματισμό κυβέρνησης, τον διορισμό πρωθυπουργού, την έγκριση προϋπολογισμού και άλλες βασικές αποφάσεις. Η πλειοψηφία των τριών πέμπτων απαιτείται για τον διορισμό επικεφαλής συνταγματικών θεσμών και για συγκεκριμένες συνταγματικές αλλαγές», ανέφερε.

Κατά την άποψή του, η Ρωσία δεν έχει επιτύχει τους πολιτικούς της στόχους στην Αρμενία και πλέον θα προχωρήσει σε κλιμάκωση πιέσεων.

«Στη Ρωσία θεωρούν ότι το ζάρι έχει ριχτεί. Έχουν ήδη λάβει την απόφασή τους και θα κινηθούν προς κλιμάκωση της έντασης με την Αρμενία. Ουσιαστικά απέτυχε το μέγιστο σχέδιό τους, δηλαδή η αλλαγή εξουσίας και η εγκατάσταση φιλικών προς αυτούς δυνάμεων. Το ελάχιστο σχέδιο πέτυχε εν μέρει, γιατί ήλπιζαν όχι μόνο να μην επιτευχθεί η πλειοψηφία των δύο τρίτων, αλλά να εμποδίσουν και την πλειοψηφία των τριών πέμπτων», σημείωσε.

Ο πολιτικός αναλυτής εκτιμά ότι η Μόσχα θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί οικονομικά μέσα πίεσης, όπως έχει κάνει στο παρελθόν σε Ουκρανία, Γεωργία και Μολδαβία.

«Πηγαίνουν προς οικονομική αντιπαράθεση και εμπορικούς πολέμους, όπου αρχίζουν να περιορίζουν τις εισαγωγές προς τη χώρα τους και να χρησιμοποιούν το φυσικό αέριο και την ενέργεια ως εργαλείο πίεσης», είπε.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του σε πιθανό ενεργειακό σενάριο:

«Αν η Ρωσία κόψει το φυσικό αέριο στην Αρμενία, τότε η χώρα πρέπει να αγοράζει από την Ευρωπαϊκή Ένωση το αέριο που εκείνη προμηθεύεται από το Αζερμπαϊτζάν. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σανίδα σωτηρίας», υποστήριξε.

Ο Κοτσινιάν εκτίμησε επίσης ότι περίπου πεντακόσιες χιλιάδες πολίτες στην Αρμενία «επέλεξαν τη Ρωσία αντί για την Αρμενία» στις εκλογές, ενώ χαρακτήρισε το βασικό πολιτικό πρόβλημα της χώρας ως την έλλειψη δημοκρατικής εναλλακτικής.

Τέλος, παρουσίασε μια σειρά από προτάσεις για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, μεταξύ των οποίων η διασύνδεση με την Τουρκία στο ηλεκτρικό δίκτυο, η ενίσχυση της ηλεκτρικής σύνδεσης με τη Γεωργία, πιθανή συνεργασία με την ΕΕ σε ενεργειακά σενάρια έκτακτης ανάγκης, καθώς και συνεργασία με το Ιράν και τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, κυρίως το Τουρκμενιστάν.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) όχι μόνο ανάγκασαν τις ρωσικές δυνάμεις να περάσουν σε αμυντική στάση στον παρατεταμένο πόλεμο μεταξύ των δύο χωρών, αλλά απειλούν επίσης να υπονομεύσουν τη σταθερότητα του Οργανισμού της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (ΟΣΣΑ), του οργανισμού που συχνά χαρακτηρίζεται ως το «ρωσικό αντίστοιχο του ΝΑΤΟ». Παράλληλα, το Κρεμλίνο δεν κατάφερε να αποτρέψει την επανεκλογή του βασικού πολιτικού αντιπάλου του Πούτιν στην Αρμενία, του πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν, γεγονός που, κατά τους συντάκτες, αναδεικνύει και την αποδυνάμωση της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (ΕΑΟΕ), του οικονομικού μπλοκ υπό ρωσική ηγεσία που προβάλλεται ως εναλλακτική λύση έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στα μέσα Ιουνίου, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απηύθυνε τελεσίγραφο προς τη Λευκορωσία –η οποία συχνά χαρακτηρίζεται «όμηρος του Κρεμλίνου»– απαιτώντας την άμεση παύση της υποστήριξης προς τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, διαφορετικά θα αντιμετώπιζε μαζικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ο Λευκορώσος πρόεδρος Αλεξάντρ Λουκασένκο φαίνεται πως ανταποκρίθηκε εν μέρει στο αίτημα, δηλώνοντας ότι το Μινσκ δεν επιθυμεί να εμπλακεί στον πόλεμο. Η στάση αυτή προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στη Ρωσία.

Επιδιώκοντας να περιορίσει τις ρωσικές πιέσεις, ο Λουκασένκο έσπευσε στο Πεκίνο, όπου εξασφάλισε τη στήριξη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ για την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Λευκορωσίας. Η διπλωματική αυτή κίνηση κατέδειξε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα όρια της επιρροής του Κρεμλίνου ακόμη και σε ένα κράτος που πολλοί θεωρούν δορυφόρο της Ρωσίας.

Η ουκρανική στρατηγική απέναντι στη Λευκορωσία είχε ευρύτερες συνέπειες και για τον ΟΣΣΑ, καθώς το καταστατικό του, όπως και εκείνο του ΝΑΤΟ, προβλέπει ότι επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Θεωρητικά, οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια της Ουκρανίας κατά της Λευκορωσίας, η οποία είναι μέλος του ΟΣΣΑ, θα έπρεπε να προκαλέσει συλλογική αντίδραση των υπόλοιπων κρατών-μελών.

Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες τόσο το Καζακστάν όσο και η Κιργιζία κατέστησαν σαφές ότι δεν προτίθενται να εμπλακούν στον ρωσοουκρανικό πόλεμο. Το γεγονός αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι ο οργανισμός υπάρχει πλέον περισσότερο στα χαρτιά παρά στην πράξη.

«Το Καζακστάν και η Κιργιζία εξέφρασαν ανησυχία για το ενδεχόμενο εμπλοκής τους στην ουκρανική σύγκρουση. Εκπρόσωποι και των δύο χωρών δήλωσαν ότι η ενεργοποίηση της ρήτρας του ΟΣΣΑ για παροχή στρατιωτικής βοήθειας θα πρέπει να εγκριθεί από τα εθνικά κοινοβούλια, επισημαίνοντας παράλληλα ότι μια τέτοια πρωτοβουλία ενδέχεται να συναντήσει αντιδράσεις από τους βουλευτές», ανέφερε στο Telegram το ρωσικό στρατιωτικοπολιτικό ιστολόγιο Nezygar.

Στη συνέχεια, το Nezygar επικαλείται ανώνυμο αξιωματούχο του υπουργείου Εξωτερικών της Κιργιζίας, σύμφωνα με τον οποίο: «Μια πράξη επίθεσης της Ουκρανίας κατά της Λευκορωσίας θα πρέπει να αναγνωριστεί επισήμως με απόφαση του ΟΗΕ ή με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Χωρίς μια τέτοια απόφαση, ο ΟΣΣΑ δεν έχει τη νομική αρμοδιότητα να αντιδράσει στην κατάσταση».

Η υιοθέτηση μιας τέτοιας απόφασης θεωρείται εξαιρετικά απίθανη, καθώς θα μπορούσε να μπλοκαριστεί από μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία.

Παράλληλα, και η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση αντιμετωπίζει κρίση εμπιστοσύνης. Το Καζακστάν και η Κιργιζία, πλήρη μέλη της Ένωσης, έχουν επανειλημμένα δηλώσει τους τελευταίους μήνες ότι ο οργανισμός λειτουργεί αναποτελεσματικά και εξυπηρετεί κυρίως τα οικονομικά συμφέροντα της Ρωσίας.

Ως ένδειξη ότι η ΕΑΟΕ αδυνατεί να διασφαλίσει πραγματικά ελεύθερο εμπόριο, το Καζακστάν εξέταζε το ενδεχόμενο να επιβάλει εξάμηνη απαγόρευση στις εισαγωγές σιταριού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ένωσης, με στόχο την προστασία των εγχώριων παραγωγών.

Ο Νικόλ Πασινιάν, ο οποίος υποστηρίζει την ένταξη της Αρμενίας στους δυτικούς πολιτικούς και οικονομικούς θεσμούς, φαίνεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, διατεθειμένος να θέσει υπό αμφισβήτηση ακόμη και την ίδια την ύπαρξη της ΕΑΟΕ, παρότι η Αρμενία παραμένει επισήμως μέλος της.

Στο πλαίσιο της αποτυχημένης προσπάθειας να αποτραπεί η επανεκλογή του στις βουλευτικές εκλογές της έβδομης Ιουνίου, η Ρωσία απαγόρευσε την εισαγωγή σειράς αρμενικών προϊόντων διατροφής, επικαλούμενη παραβιάσεις των προτύπων ποιοτικού ελέγχου. Ο Πασινιάν χρησιμοποιεί την απαγόρευση αυτή ως επιχείρημα για να υποστηρίξει ότι η ΕΑΟΕ υπάρχει μόνο στα χαρτιά. Σύμφωνα με Αρμένιους αξιωματούχους, η χώρα βρίσκει με επιτυχία νέες αγορές για τα προϊόντα της, ενώ οι νέοι αγοραστές δεν εκφράζουν παράπονα για την ποιότητά τους.

«Η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση πρέπει να δηλώσει ξεκάθαρα αν εξακολουθεί να υπάρχει ως ένας βιώσιμος εμπορικός οργανισμός», φέρεται να δήλωσε ο Νικόλ Πασινιάν, σύμφωνα με τη ρωσική εφημερίδα Nezavisimaya Gazeta.