Το βρετανικό πρακτορείο ειδήσεων Reuters δημοσίευσε εκτενές άρθρο σχετικά με τις προσπάθειες της Ρωσίας να παρέμβει στις εκλογές της Αρμενίας που θα διεξαχθούν στις 7 Ιουνίου.
Το πρακτορείο, επικαλούμενο δυτικούς αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών και κυβερνητικούς κύκλους, αναφέρει ότι η Ρωσία έχει εντείνει τις προσπάθειές της να εμποδίσει την επανεκλογή του νυν πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν, φοβούμενη ότι κάτι τέτοιο θα ενισχύσει τον προσανατολισμό της Αρμενίας προς τη Δύση.
«Βάσει συνεντεύξεων με πέντε αξιωματούχους δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών και εγγράφων που είδε το Reuters, οι ενέργειες της Μόσχας ενόψει της 7ης Ιουνίου περιλαμβάνουν εκστρατεία παραπληροφόρησης υπέρ φιλορωσικών υποψηφίων και τολμηρό σχέδιο μεταφοράς δεκάδων χιλιάδων Αρμενίων από τη Ρωσία στην Αρμενία, ώστε να επηρεαστεί το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας», γράφει το πρακτορείο.
Η Αρμενία, χώρα χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα και με πληθυσμό περίπου 3 εκατομμυρίων, βρισκόταν από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου κυρίως στη σφαίρα επιρροής της Μόσχας. Ωστόσο, ο Πασινιάν, που σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις προηγείται στις επερχόμενες εκλογές, έχει έρθει πιο κοντά στην Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, ενώ έχει γίνει και σύμμαχος του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ήδη εκφράσει δημόσια τη στήριξή του.
Το Reuters υπενθυμίζει ότι ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επισκέφθηκε πρόσφατα το Ερεβάν, όπου υπέγραψε συμφωνία για κρίσιμα ορυκτά και το έργο TRIPP, τονίζοντας ότι αυτό μπορεί να αποδυναμώσει περαιτέρω την επιρροή της Ρωσίας στην περιοχή.
Το πρακτορείο σημειώνει επίσης ότι η Αρμενία είναι μέλος της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, ενώ από το 2024 έχει αναστείλει τη συμμετοχή της στον Οργανισμό Συλλογικής Ασφάλειας. Επισημαίνεται ακόμη ότι αυτόν τον μήνα η χώρα φιλοξένησε τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, στο πλαίσιο της Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας.
Ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν δεν κρύβει τη δυσαρέσκειά του για τη στροφή του Πασινιάν. Τις τελευταίες ημέρες η Μόσχα προειδοποίησε ότι η Αρμενία κινδυνεύει να χάσει τις φθηνές προμήθειες φυσικού αερίου και περιόρισε τις εισαγωγές αρμενικών προϊόντων, όπως φρούτα, λαχανικά, λουλούδια και κονιάκ.
Σύμφωνα με τρεις δυτικούς αξιωματούχους, ο υποψήφιος που φέρεται να στηρίζει η Μόσχα είναι ο δισεκατομμυριούχος Σαμβέλ Καραπετιάν, ο οποίος αντιμετωπίζει δικαστικές διαδικασίες με την κατηγορία ότι κάλεσε δημόσια σε κατάληψη της εξουσίας. Το Reuters σημειώνει ότι ο Καραπετιάν αρνείται τις κατηγορίες περί στήριξης από τη Ρωσία. Ο δικηγόρος του, Ρόμπερτ Άμστερνταμ, δήλωσε ότι ο πελάτης του δεν γνωρίζει τίποτα για οποιαδήποτε ρωσική βοήθεια.
Το άρθρο υπενθυμίζει ότι η Ευρώπη κατηγορεί εδώ και χρόνια τη Ρωσία για παρεμβάσεις σε εκλογές άλλων χωρών, πρόσφατα στη Μολδαβία και την Ουγγαρία. Η Ρωσία, από την πλευρά της, ισχυρίζεται ότι η ΕΕ και οι ΗΠΑ επεμβαίνουν στις υποθέσεις χωρών κοντά στα σύνορά της για να τις εντάξουν στη δυτική σφαίρα επιρροής.
Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε στο αίτημα του Reuters για σχόλιο, αλλά σε πρόσφατη ενημέρωση δημοσιογράφων χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς περί παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις της Αρμενίας ως «κατασκοπευτική εμμονή».
Αναφέρεται ότι η Διεύθυνση Δημοσίων Σχέσεων της κυβέρνησης της Αρμενίας αρνήθηκε να σχολιάσει τις συγκεκριμένες κατηγορίες, αλλά παρουσίασε τα μέτρα που λαμβάνονται για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και τη διασφάλιση ελεύθερων, δίκαιων και διαφανών εκλογών.
Μεταφορά ψηφοφόρων από τη Ρωσία
Το πρακτορείο αναφέρει ότι τον Οκτώβριο δημιουργήθηκε στο Κρεμλίνο μια διεύθυνση γνωστή ως Διεύθυνση Στρατηγικής Συνεργασίας και Εταιρικών Σχέσεων, η οποία, σύμφωνα με τέσσερις ανώνυμες πηγές του πρακτορείου, συντονίζει την επιχείρηση επιρροής στην Αρμενία.
Παράλληλα, πέντε πηγές του πρακτορείου σημειώνουν ότι τους τελευταίους μήνες Ρώσοι αξιωματούχοι συζήτησαν το ενδεχόμενο μεταφοράς Αρμενίων που ζουν στη Ρωσία πίσω στην Αρμενία, ώστε να ψηφίσουν υπέρ των αντιπάλων του Πασινιάν στις εκλογές. Το Reuters υπενθυμίζει ότι οι Αρμένιοι διαθέτουν μεγάλη διασπορά ανά τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, όπου ο αριθμός τους εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια. Ωστόσο, τονίζεται ότι οι Αρμένιοι δεν έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν στις εκλογές από το εξωτερικό.
Επικαλούμενο έναν υψηλόβαθμο Αμερικανό αξιωματούχο που θέλησε να παραμείνει ανώνυμος, το πρακτορείο σημειώνει ότι ο αριθμός των ανθρώπων που η Μόσχα θα μπορούσε να μεταφέρει επιτυχώς στην Αρμενία αποτελεί αντικείμενο συζήτησης στους κύκλους των υπηρεσιών πληροφοριών.
Αναφέρεται επίσης ότι οι Αρμένιοι μετακινούνται συχνά μεταξύ Ρωσίας και Αρμενίας, με δεκάδες πτήσεις να πραγματοποιούνται καθημερινά. Σύμφωνα με τρεις πηγές του πρακτορείου, οι ρωσικές αρχές υπολόγισαν ότι η μεταφορά 100.000 ψηφοφόρων θα κόστιζε περίπου 50 εκατομμύρια δολάρια.
Σημειώνεται ότι στα μέσα Μαΐου το Κρεμλίνο καθόρισε ποσοστώσεις για το ποιοι Αρμένιοι θα σταλούν σε ποιες περιοχές και ζήτησε από τους διαχειριστές να υποβάλουν αναφορές για τις προπαρασκευαστικές εργασίες.
«Το Reuters δεν μπόρεσε να εξακριβώσει εάν ένα τέτοιο σχέδιο υλοποιείται ή αν θα ήταν αρκετό για να μειώσει τη διαφορά μεταξύ των επικρατέστερων υποψηφίων», αναφέρει το πρακτορείο, προσθέτοντας ότι σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο, το κόμμα «Συμβόλαιο Πολίτη» του Νικόλ Πασινιάν συγκεντρώνει περίπου 30% των ψήφων και βρίσκεται στην πρώτη θέση, ενώ η συμμαχία «Ισχυρή Αρμενία» του Σαμβέλ Καραπετιάν συγκεντρώνει περίπου 6%, μένοντας σημαντικά πίσω στον ανταγωνισμό.
Εντατικοποίηση των προσπαθειών διάδοσης παραπληροφόρησης
Το πρακτορείο αναφέρει ότι Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν εντείνει τις διαδικτυακές εκστρατείες παραπληροφόρησης με στόχο τη δυσφήμιση της κυβέρνησης Πασινιάν.
Ως παράδειγμα παραπληροφόρησης που υποστηρίζεται από τη Ρωσία, το Reuters επισημαίνει μια ψευδή είδηση σχετικά με μια υποτιθέμενη διαφθορά σε συμφωνία ακινήτων, στην οποία φερόταν να εμπλέκεται ο Πασινιάν μαζί με δύο Αμερικανούς γερουσιαστές, τη Τζιν Σαχίν και τον Τομ Τίλις.
Ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος, που θέλησε να παραμείνει ανώνυμος, δήλωσε στο πρακτορείο ότι οι εκστρατείες αυτές περιλαμβάνουν το δίκτυο «Storm-1516» (ή «Ποτορίκ-1516»), ένα σύστημα bot συνδεδεμένο με το Κρεμλίνο, το οποίο είχε παίξει ρόλο σε ενέργειες παρέμβασης στις πρόσφατες εκλογές των ΗΠΑ.
Τρεις πηγές ανέφεραν ότι το Κρεμλίνο έχει επιστρατεύσει ρωσικές πολιτικές συμβουλευτικές εταιρείες και think tanks, μεταξύ των οποίων και το Social Design Agency (SDA), το οποίο βρίσκεται υπό κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο για τη διάδοση παραπληροφόρησης με σκοπό την υπονόμευση της στήριξης προς την Ουκρανία.
Το Reuters εξέτασε πέντε έγγραφα στα ρωσικά, τα οποία, σύμφωνα με τις πηγές, συντάχθηκαν από το SDA. Το πρακτορείο δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα ότι το SDA ήταν πράγματι ο συντάκτης των εγγράφων.
Σε ένα από τα έγγραφα προτεινόταν η δημιουργία ενός μέσου ενημέρωσης με την ονομασία Yerevan1, που θα απευθυνόταν στη ρωσική αρμενική διασπορά, με στόχο τη διάδοση «αρνητικής στάσης» απέναντι στον Πασινιάν. Η «κεντρική αφήγηση» θα ήταν ότι «η Αρμενία μπορεί να ευημερήσει μόνο μέσα από στενή συμμαχία με τη Ρωσία και υπό την προστασία της».
Ούτε το SDA ούτε το Yerevan1 απάντησαν στα αιτήματα του πρακτορείου για σχολιασμό.
Στο ίδιο έγγραφο εκτιμάται ότι οι Αρμένιοι που ζουν στη Ρωσία θα μπορούσαν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στις εκλογές, «εφόσον εξασφαλιστεί υψηλή συμμετοχή τους».
