Η συντακτική ομάδα του Chronicle of the Caucasus απέκτησε μια αποκλειστική συλλογή εγγράφων που αποκαλύπτει σχέδια μεγάλης κλίμακας πολιτικής παρέμβασης στις επικείμενες εκλογές στην Αρμενία. Σύμφωνα με το υλικό, η πηγή της μυστικής διαρροής ήταν το κινητό τηλέφωνο εν ενεργεία στελέχους των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών, το οποίο υπέστη κυβερνοεπίθεση.
Τα έγγραφα περιγράφουν λεπτομερώς τις στρατηγικές των ρωσικών ειδικών υπηρεσιών: από μεθόδους προπαγάνδας και συστηματικές επιθέσεις κατά της υφιστάμενης κυβέρνησης έως εις βάθος αναλύσεις κινδύνων και ευκαιριών. Βασικός στόχος των σεναρίων είναι η εφαρμογή μέτρων για την απομάκρυνση του Νικόλ Πασινιάν από την εξουσία.
Επιπλέον, τα έγγραφα περιέχουν λεπτομερείς οδηγίες για τη μυστική χρηματοδότηση, τον συντονισμό και τη διαχείριση πολλών αντιπολιτευόμενων κομμάτων στη χώρα.
Τα κείμενα ξεκινούν με αναλυτικό σημείωμα που φέρει έναν ιδιαίτερα συγκεκριμένο τίτλο: «Ο Αρμένιος Άγιος Βασίλης εναντίον του φιλοτουρκικού ψεύτικου Ρομπέν των Δασών».
Στον πρόλογο, ο συντάκτης παρουσιάζει πέντε πιθανά συνταγματικά και πολιτικά σενάρια αλλαγής εξουσίας στη χώρα, αξιολογώντας τον βαθμό ρεαλιστικότητάς τους.
Ενδιαφέρον είναι ότι οι συντάκτες χαρακτηρίζουν τις τέσσερις πρώτες επιλογές ως απίθανες ή εντελώς ανεφάρμοστες.
Έτσι, η πιθανότητα ενός «εσωτερικού πραξικοπήματος» (όπως εκείνο του 1998) ή μιας διαδικασίας παραπομπής του πρωθυπουργού αξιολογείται ως «μηδενική», εξαιτίας της υψηλής αφοσίωσης των δυνάμεων ασφαλείας προς τον Νικόλ Πασινιάν, της απουσίας διασπάσεων στο κυβερνών κόμμα «Συμφωνία Πολιτών» και της έλλειψης πανικού στο κυβερνητικό στρατόπεδο.
Οι αναλυτές των ειδικών υπηρεσιών θεωρούν επίσης ελάχιστα πιθανό το σενάριο της εθελοντικής παραίτησης του πρωθυπουργού ή της αποχώρησής του υπό την πίεση μαζικών διαδηλώσεων, επισημαίνοντας ότι κάτι τέτοιο θα απαιτούσε εξαιρετικά σοβαρές εξελίξεις ανωτέρας βίας, όπως φυσική επίθεση κατά της Εκκλησίας ή απώλειες εδαφών.
Καταλήγοντας, και αφού απέκλεισαν τα σενάρια βίαιης ή πρόωρης μεταβίβασης της εξουσίας, οι συντάκτες συμπέραναν ότι το μόνο βιώσιμο και πιο υποσχόμενο σενάριο για την υλοποίηση των σχεδίων τους είναι οι βουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουνίου.
Για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου, οι συντάκτες προχώρησαν σε μια ιδιότυπη «χρωματική χαρτογράφηση» του αρμενικού εκλογικού σώματος, χωρίζοντας την κοινωνία σε τρεις κατηγορίες: μαύρη, λευκή και κόκκινη.
Η «μαύρη» κατηγορία περιλαμβάνει τους υποστηρικτές της παραδοσιακής κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης, με επικεφαλής τους πρώην προέδρους Ρόμπερτ Κοτσαριάν και Σερζ Σαρκισιάν. Το τμήμα αυτό εκτιμάται μόλις στο 15%.
Άλλο ένα 15% αποδίδεται στη «λευκή» κατηγορία — τον πυρήνα των υποστηρικτών του Νικόλ Πασινιάν και των φιλοδυτικών δυνάμεων.
Ωστόσο, η βασική ανακάλυψη και στόχος των Ρώσων πολιτικών τεχνολόγων είναι το τεράστιο «κόκκινο» τμήμα, το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο 70% της κοινωνίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση, πρόκειται για ανθρώπους που επιθυμούν την απομάκρυνση του Πασινιάν, αλλά απορρίπτουν κατηγορηματικά την επιστροφή του προηγούμενου «μαύρου» καθεστώτος. Οι βασικές ανησυχίες τους επικεντρώνονται στην οικονομία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ασφάλεια.
Για την προσέλκυση αυτού του κρίσιμου 70%, η Μόσχα ποντάρει στην προσωπικότητα του μεγάλου επιχειρηματία Σαμβέλ Καραπετιάν.
Στα έγγραφα χαρακτηρίζεται ανοιχτά ως «ο Αρμένιος Ιβανισβίλι», σε σύγκριση με τον Γεωργιανό δισεκατομμυριούχο που κατάφερε «να αλλάξει την πολιτική πορεία της χώρας του χωρίς σύγκρουση».
Σύμφωνα με το σχέδιο, το νέο κόμμα του Καραπετιάν έπρεπε να παρουσιαστεί ως μια «τρίτη δύναμη» πολιτικής ανανέωσης, χωρίς να στηρίζεται σε πρόσωπα του παρελθόντος ή του παρόντος.
Το πρόγραμμα αυτής της δύναμης είχε σχεδιαστεί ειδικά για να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της «κόκκινης» πλειοψηφίας: βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών, επενδύσεις, αποκατάσταση των δεσμών μεταξύ Αρμενίας και Διασποράς και — στοιχείο ιδιαίτερης σημασίας για τους συντάκτες — αποκατάσταση στρατηγικών σχέσεων με τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Στην ενότητα «Τι πρέπει να γίνει», οι συγγραφείς περνούν σε αναλυτική τακτική.
Η βασική σύσταση των πολιτικών τεχνολόγων είναι η εγκατάλειψη των διασπαστικών ενεργειών και η μέγιστη δυνατή συσπείρωση.
Ταυτόχρονα, ο Σαμβέλ Καραπετιάν έπρεπε να διατηρήσει μια «υπερκομματική» θέση, λειτουργώντας ως πρόσωπο που «συμφιλιώνει τις αντίπαλες αντιπολιτευτικές δυνάμεις».
Για να ενισχυθεί αυτή η συμμαχία, προτεινόταν να υποσχεθεί στους επικεφαλής άλλων ομάδων ότι «καθένας από αυτούς θα έχει θέση στη μελλοντική κυβέρνηση μετά τον Πασινιάν».
Για να αποκτήσει η συμμαχία «ιερό κύρος» στα μάτια της κοινωνίας, οι στρατηγικοί αναλυτές πρότειναν να αξιοποιηθεί το θρησκευτικό στοιχείο: να ενισχυθεί η εικόνα του Καραπετιάν μέσω συμμαχίας με τον «φυλακισμένο Αρχιεπίσκοπο Μικαέλ», ώστε οι ψηφοφόροι να δουν «την ισχυρή ενότητα κοσμικών και πνευματικών ηγετών».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα έγγραφα και στην ανάπτυξη οργανωτικών δομών επί τόπου. Σύμφωνα με την επιχειρησιακή οδηγία, το βασικό κόμμα του Σαμβέλ Καραπετιάν έπρεπε να αποκτήσει ισχυρό περιφερειακό δίκτυο.
Στην πρωτεύουσα της Δημοκρατίας της Αρμενίας, το Ερεβάν, προβλεπόταν η δημιουργία οργανωτικών πυρήνων σε όλες τις διοικητικές περιφέρειες, καθώς και σε όλες τις πόλεις, τις διευρυμένες κοινότητες και τα μεγάλα χωριά της χώρας — συνολικά περίπου 100 οργανωτικές μονάδες.
Ωστόσο, οι Ρώσοι αναλυτές αξιολογούν και τους κινδύνους πιθανής αντίδρασης από τις αρχές. Εκτιμούν ότι «ο Νικόλ Πασινιάν θα επιχειρήσει να κρατήσει τον Σαμβέλ Καραπετιάν στη φυλακή για μεγάλο χρονικό διάστημα», ενώ παράλληλα θα προσπαθήσει να εμποδίσει την επίσημη καταχώριση του πολιτικού του σχήματος.
Στη Μόσχα εκπονήθηκε και εναλλακτικό σχέδιο: η δημιουργία ενός «μετριοπαθούς μαζικού κόμματος» με τη μορφή της συμμαχίας «Μητέρα Αρμενία».
Η δομή του είχε σχεδιαστεί ως περισσότερο τοπική και συμπαγής. Οι συντονιστές έδιναν οδηγίες για τη δημιουργία οργανωτικών πυρήνων μόνο στις 12 διοικητικές περιφέρειες του Ερεβάν και στα 10 κύρια περιφερειακά κέντρα της χώρας.
Πέρα από τον Καραπετιάν, οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών σκόπευαν να εντάξουν στη μεγάλη αυτή συμμαχία και το κόμμα «Ευημερούσα Αρμενία» του Γκαγκίκ Τσαρουκιάν.
Οι πολιτικοί τεχνολόγοι σημείωναν ότι η συμμετοχή του θα μπορούσε να προσδώσει «πρόσθετη αξία» στη συμμαχία.
Για να νομιμοποιηθεί στα μάτια της κοινής γνώμης αυτή η ολιγαρχική ένωση, το σχέδιο προέβλεπε τη δημιουργία μιας παράλληλης και δήθεν ανεξάρτητης «Πολιτικής Πλατφόρμας».
Προτεινόταν να συμμετέχουν σε αυτήν υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πολιτικοί αναλυτές, δημοσιογράφοι και ανεξάρτητες προσωπικότητες.
Η επίσημη αποστολή αυτής της δομής θα ήταν «η υπεράσπιση της Εκκλησίας, των συνταγματικών δικαιωμάτων και των πολιτικών κρατουμένων».
Στο τέλος, οι συντάκτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι και οι τέσσερις δυνάμεις — το κόμμα του Καραπετιάν, η συμμαχία «Μητέρα Αρμενία», η «Ευημερούσα Αρμενία» και η «Πολιτική Πλατφόρμα» — θα πρέπει να λειτουργούν υπό «ενιαία πολιτική ηγεσία», η οποία θα διασφαλίζει σαφή καταμερισμό αρμοδιοτήτων και αυστηρό συντονισμό.
Ως βασική δοκιμή και έλεγχο της βιωσιμότητας της διαμορφούμενης συμμαχίας, οι οργανωτές σχεδίαζαν μια τοπική πολιτική εκστρατεία στο πνευματικό κέντρο της χώρας.
Στα έγγραφα αυτό το στάδιο τιτλοφορείται: «Εκλογές στο Ετσμιατζίν: η πρώτη δοκιμασία της αντιπολίτευσης»
Στην αναλυτική έκθεση περιλαμβάνεται επίσης αξιολόγηση της κατάστασης στο στρατόπεδο της «παραδοσιακής» αντιπολίτευσης.
Οι Ρώσοι στρατηγικοί αναλυτές διαπιστώνουν βαθύ εσωτερικό διχασμό στην «παλιά φρουρά», μεταξύ των στρατοπέδων του Ρόμπερτ Κοτσαριάν — συμπεριλαμβανομένης και της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας (Dashnaktsutyun) — και του Σερζ Σαρκισιάν.
Σύμφωνα με τα διαρρεύσαντα στοιχεία, οι οργανωτές θεωρούσαν τον Σερζ Σαρκισιάν ως τον κύριο αποσταθεροποιητικό παράγοντα, ο οποίος επιχειρούσε να «απομακρύνει από το παιχνίδι τον Ρόμπερτ Κοτσαριάν και, μέσω των Αρμάν Τατογιάν και Ρουμπέν Μχιταριάν, να επαναφέρει στο “μαύρο” εκλογικό πεδίο τον γαμπρό του, Μικαέλ Μινασιάν».
Το σχέδιο των συντονιστών σχετικά με τους πρώην προέδρους ήταν να περιμένουν την εκδήλωση έντονης κινητοποίησης στους δρόμους και την επιτυχία της νέας συμμαχίας — της λεγόμενης «τετράδας» — ώστε να φέρουν τον Κοτσαριάν και τον Σαρκισιάν μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: είτε να αναγνωρίσουν την ηγεσία του Καραπετιάν και να ενταχθούν στον ευρύ συνασπισμό, είτε να βρεθούν οριστικά στο «πολιτικό περιθώριο».
Η τελευταία ενότητα των εγγράφων, με τίτλο «Εκλογές 2026», συνοψίζει τη συνολική στρατηγική.
Το βασικό στοιχείο της προεκλογικής εκστρατείας, σύμφωνα με τους συντάκτες, θα έπρεπε να είναι μια άμεση οργανωτική σύγκρουση βάσει του μοντέλου: «πυραμίδα εναντίον πυραμίδας».
