Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβίβασε στην Αρμενία στις 5 Μαΐου 2026 την πρώτη έκθεση προόδου σχετικά με την υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης για την Απελευθέρωση των Θεωρήσεων Εισόδου (Visa Liberalisation Action Plan – VLAP). Η έκθεση καταγράφει τη σαφή πολιτική δέσμευση των αρμενικών αρχών να προχωρήσουν στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για την απελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Ο διάλογος Αρμενίας-ΕΕ για την απελευθέρωση των θεωρήσεων ξεκίνησε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 2024, ενώ το Σχέδιο Δράσης παραδόθηκε στην Αρμενία τον Νοέμβριο του 2025. Το σχέδιο προβλέπει την υλοποίηση 74 κριτηρίων αναφοράς, τα οποία εφαρμόζονται σε δύο στάδια: τη διαμόρφωση του κατάλληλου νομοθετικού και πολιτικού πλαισίου και τη διασφάλιση της πρακτικής εφαρμογής και υλοποίησής τους», αναφέρεται στην ανακοίνωση του Υπουργείου Εσωτερικών της Αρμενίας.
Η πρώτη έκθεση αξιολογεί την πρόοδο της Αρμενίας ως προς την εκπλήρωση της πρώτης ομάδας κριτηρίων, επικεντρώνοντας αποκλειστικά στο νομοθετικό και πολιτικό πλαίσιο σε τέσσερις βασικούς τομείς: την ασφάλεια εγγράφων, τη διαχείριση συνόρων, μετανάστευσης και ασύλου, τη δημόσια τάξη και ασφάλεια, καθώς και τις εξωτερικές σχέσεις και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Παρότι έχει περάσει μικρό χρονικό διάστημα από την παράδοση του Σχεδίου Δράσης, η κυβέρνηση της Αρμενίας έχει ήδη ξεκινήσει ή προγραμματίσει σημαντικό μέρος των απαιτούμενων νομοθετικών και πολιτικών αλλαγών, γεγονός που αξιολογείται θετικά από την ΕΕ.
Η έκθεση παρουσιάζει αναλυτικά τα σημαντικά βήματα και την πρόοδο που έχει καταγράψει η Αρμενία σε τέσσερις βασικούς τομείς:
Ασφάλεια εγγράφων:
Τον Ιούλιο του 2025 η Αρμενία υιοθέτησε νέο νόμο «Περί κρατικού μητρώου πληθυσμού», ο οποίος θα επιτρέψει τη δημιουργία ενιαίου και ασφαλούς ηλεκτρονικού μητρώου πληθυσμού. Επιπλέον, υπογράφηκε σύμβαση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τον εκσυγχρονισμό του εθνικού βιομετρικού συστήματος ταυτοποίησης, ώστε τα μελλοντικά διαβατήρια και έγγραφα ταυτότητας να ανταποκρίνονται στα υψηλότερα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO).
Διαχείριση συνόρων, μετανάστευσης και ασύλου:
Η Αρμενία επεξεργάζεται ενεργά τη Στρατηγική Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Συνόρων (IBM) για την περίοδο 2026-2029. Παράλληλα, έχει σημειώσει πρόοδο στην ψηφιοποίηση σειράς διοικητικών υπηρεσιών. Ειδικότερα, από τον Ιανουάριο του 2026 τίθεται σε λειτουργία το ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης υποθέσεων ιθαγένειας, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η ψηφιοποίηση των διαδικασιών για άδειες εργασίας και διαμονής αλλοδαπών πολιτών.
Η Αρμενία συνεχίζει επίσης να ενισχύει τη συνεργασία με τα κράτη-μέλη της ΕΕ και τρίτες χώρες στον τομέα της επανεισδοχής. Παράλληλα, καταγράφεται πρόοδος στην ενίσχυση των μηχανισμών παραπομπής στα σύνορα και στη δημιουργία ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης υποθέσεων ασύλου.
Δημόσια τάξη και ασφάλεια:
Μετά το 2018, η Αρμενία ενίσχυσε σημαντικά και εναρμόνισε με τα διεθνή πρότυπα το νομικό και θεσμικό της πλαίσιο κατά της διαφθοράς. Η έναρξη εκπόνησης της «Στρατηγικής πρόληψης εγκληματικότητας 2026-2033» αποδεικνύει την πρόθεση της χώρας να ενισχύσει τις δυνατότητες πρόληψης του εγκλήματος μέσω πολιτικών βασισμένων σε αποδείξεις, θεσμικού συντονισμού και στοχευμένων προληπτικών μέτρων.
Η έκθεση αναφέρεται επίσης στη νέα εξειδικευμένη μονάδα που δημιουργήθηκε στο Υπουργείο Εσωτερικών, το Κέντρο Στατιστικής και Ερευνών Εγκληματικότητας, το οποίο θα αναλύει τα πρότυπα εγκληματικότητας, θα προβλέπει πιθανές ζώνες κινδύνου και θα υποβάλλει προτάσεις και αναλύσεις για την πρόληψη του εγκλήματος.
Το νέο Σχέδιο Δράσης κατά της εμπορίας ανθρώπων πρόκειται να εγκριθεί το 2026, ενώ η αύξηση των σχετικών προγραμμάτων αξιολογήθηκε επίσης θετικά από την ΕΕ.
Η ευρωπαϊκή πλευρά αξιολογεί θετικά και τη δημιουργία νέας ανεξάρτητης αρχής προστασίας προσωπικών δεδομένων, η λειτουργία της οποίας θα ευθυγραμμίζεται με τις ευρωπαϊκές αρχές και βέλτιστες πρακτικές προστασίας δεδομένων.
Θεμελιώδη δικαιώματα:
Η Αρμενία επεξεργάζεται σήμερα τον νόμο «Για την πρόληψη και καταπολέμηση των διακρίσεων», με στόχο την εναρμόνισή του με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Επιπλέον, το 2025 υιοθετήθηκε νέα νομοθεσία για τα δικαιώματα του παιδιού, με στόχο τη δημιουργία πιο ολοκληρωμένου πλαισίου προστασίας από τη βία και την εκμετάλλευση.
Χαιρετίζοντας τη θετική δυναμική, η Επιτροπή υπογραμμίζει ταυτόχρονα ότι η αξιολόγηση της προόδου βασίζεται αποκλειστικά σε αποτελέσματα και εξαρτάται από την αποτελεσματική και συνεπή εφαρμογή όλων των κριτηρίων αναφοράς.
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης συστάσεις και κατευθυντήριες γραμμές, ώστε η Αρμενία να καλύψει τα υφιστάμενα κενά. Συνολικά, η Επιτροπή τονίζει ότι σε όλους τους τομείς απαιτείται πρακτική, συνεπής και αποτελεσματική εφαρμογή των εγκεκριμένων πολιτικών και νόμων.
Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην έκθεση αναδεικνύουν τους ολοένα και στενότερους δεσμούς μεταξύ Αρμενίας και ΕΕ. Ο αριθμός των θεωρήσεων Σένγκεν που χορηγήθηκαν σε πολίτες της Αρμενίας αυξήθηκε σταθερά, από 51.000 το 2019 σε 86.300 το 2024, ενώ αυξήθηκε σημαντικά και το ποσοστό των θεωρήσεων πολλαπλής εισόδου, το οποίο ανέρχεται πλέον στο 43,5%.
Παράλληλα, το ποσοστό απορρίψεων θεωρήσεων παρουσίασε θετική πτωτική τάση, γεγονός που αντανακλά την αυξανόμενη εμπιστοσύνη προς τους Αρμένιους ταξιδιώτες.
Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι ο διάλογος για την απελευθέρωση των θεωρήσεων θα συνεχιστεί όσο χρειαστεί, έως ότου διασφαλιστεί η πλήρης εκπλήρωση όλων των καθορισμένων κριτηρίων αναφοράς. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή όλων των προβλεπόμενων κριτηρίων, με τη στήριξη εμπειρογνωμόνων από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ το προσεχές διάστημα θα οργανωθούν στην Αρμενία πρόσθετες αποστολές αξιολόγησης.
Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στη στήριξη των μεταρρυθμίσεων της Αρμενίας, παρέχοντας ειδική τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του προγράμματος «Ανθεκτικότητα και Ανάπτυξη» που προορίζεται για την Αρμενία.
Η αγγλική έκδοση της έκθεσης προόδου για την υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης Αρμενίας-ΕΕ για την απελευθέρωση των θεωρήσεων εισόδου.
