Ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ και ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικολ Πασινιάν επισκέφθηκαν εκ νέου την Ουάσινγκτον λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στην περιοχή. Αυτές οι επαφές αποτέλεσαν συνέχεια των διπλωματικών προσπαθειών της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, που στόχευαν στην προώθηση μιας ειρηνικής λύσης μεταξύ Μπακού και Ερεβάν.
Στις 8 Αυγούστου 2025, στο Λευκό Οίκο, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, οι ηγέτες υπέγραψαν μια ειρηνευτική συμφωνία. Στην Ουάσινγκτον χαρακτήρισαν αυτό το βήμα ως ιστορικό και το ονόμασαν «καθοριστικό σημείο» για τον Νότιο Καύκασο. Ωστόσο, σχεδόν έξι μήνες μετά, η τελική συμφωνία δεν έχει υπογραφεί και το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα οδηγήσει η πολιτική πρόοδος που έχει επιτευχθεί σε μια σταθερή και μη αναστρέψιμη ειρήνη;
Οι εκπρόσωποι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ δηλώνουν ότι οι πλευρές έχουν ήδη προβεί σε συγκεκριμένα βήματα για την ομαλοποίηση των σχέσεων, συμπεριλαμβανομένης της συζήτησης για το άνοιγμα εμπορικών και διαμετακομιστικών οδών, καθώς και της δημιουργίας θεσμικής βάσης για μακροπρόθεσμη συνεργασία. Κεντρικό στοιχείο της αμερικανικής προσέγγισης αποτελεί η πρωτοβουλία TRIPP, η οποία προβλέπει την ανάπτυξη των μεταφορικών, ενεργειακών και οικονομικών διασυνδέσεων της περιοχής. Στην Ουάσιγκτον πιστεύουν ότι η διαμόρφωση κοινών οικονομικών συμφερόντων μπορεί να μειώσει τους κινδύνους επανάληψης της διένεξης.
Ο ειδικός Ανδρέα Δ’Ανιέρι σημείωσε ότι σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η χρηματοδοτική συνιστώσα της πρωτοβουλίας — το ταμείο TRIPP Enterprise Fund, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι σε θέση να υποστηρίξει άμεσα έργα υποδομής, μεταξύ των οποίων και αυτά που σχετίζονται με τις μεταφορές.
Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι ο κύριος παράγοντας αβεβαιότητας παραμένουν οι επικείμενες κοινοβουλευτικές εκλογές στην Αρμενία. Η διατήρηση της εντολής και της πολιτικής σταθερότητας από τον Πασινιάν, σύμφωνα με τον αναλυτή, θα επηρεάσει άμεσα τις προοπτικές μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Αζερμπαϊτζάν Ρίτσαρντ Κοζλάριτς δήλωσε ότι σε πολιτικό επίπεδο ο διάλογος μεταξύ Μπακού και Ερεβάν έχει γενικά σταθεροποιηθεί, αλλά μέχρι την υπογραφή της τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος να διανυθεί. Επισήμανε επίσης το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Κατά την εκτίμησή του, η Ρωσία και το Ιράν ενδέχεται να αντιδράσουν αρνητικά στην ενίσχυση του ρόλου των ΗΠΑ στον Νότιο Καύκασο, ιδίως στους τομείς της ασφάλειας και της ενέργειας, γεγονός που μπορεί να περιπλέξει την υλοποίηση της πρωτοβουλίας TRIPP.
Έτσι, η περαιτέρω δυναμική της ειρηνευτικής διαδικασίας θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες: την επικύρωση της συνολικής συμφωνίας, την εσωτερική πολιτική σταθερότητα στην Αρμενία μετά τις εκλογές, την ετοιμότητα των μερών να προχωρήσουν στην πρακτική υλοποίηση των έργων μεταφορών και επικοινωνιών, καθώς και από την επιρροή εξωτερικών παραγόντων.
