Από 500 εκατ. έως 4 δισ. δολάρια επενδύσεων: Η Αρμενία προετοιμάζεται για την ταχεία λειτουργία ενός υπερσύγχρονου κέντρου επεξεργασίας δεδομένων

Με βάση το μνημόνιο που υπογράφηκε στις 8 Αυγούστου στην Ουάσινγκτον, η εταιρεία «Firebird AI» ανακοίνωσε την κατασκευή κέντρου δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στην Αρμενία. Το πρακτικό στάδιο υλοποίησης του έργου θα ξεκινήσει στο άμεσο μέλλον. Αυτό δήλωσε, συνοψίζοντας τα αποτελέσματα του 2025, ο Υπουργός Βιομηχανίας Υψηλής Τεχνολογίας Μχιτάρ Χαϊραπετιάν.

Έργο «Firebird AI»: Από 500 εκατ. έως 4 δισ. δολάρια επενδύσεων

Υπενθύμισε ότι αρχικά η «Firebird AI» είχε ανακοινώσει επενδύσεις έως 500 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Ωστόσο, κατά την υλοποίηση του έργου κατέστη σαφές ότι η εταιρεία διαθέτει σημαντικές δυνατότητες επέκτασης της κλίμακας. Σύμφωνα με τον ίδιο, στο πλαίσιο της επίσκεψης του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στην Αρμενία ανακοινώθηκε ότι η εταιρεία υπέβαλε αίτηση για την υλοποίηση της δεύτερης φάσης του έργου. Σε περίπτωση ενεργοποίησής της, ο συνολικός όγκος επενδύσεων θα φτάσει έως και τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

Κατασκευή και χρονοδιαγράμματα λειτουργίας: Από τις άδειες στην πρακτική υλοποίηση

Η εταιρεία έχει ήδη αποκτήσει το οικόπεδο, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες για την έκδοση οικοδομικών αδειών, τον συντονισμό με την τοπική κοινότητα, καθώς και η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Σύμφωνα με τον υπουργό, οι προπαρασκευαστικές κατασκευαστικές εργασίες είτε έχουν ήδη ξεκινήσει είτε βρίσκονται στο τελικό στάδιο.

Η «Firebird AI» ανακοίνωσε επίσημα ότι η πρώτη παρτίδα γραφικών επεξεργαστών (GPUs) και εξοπλισμού διακομιστών θα παραδοθεί εντός των επόμενων δύο μηνών και θα εγκατασταθεί άμεσα. Αυτό σημαίνει ότι η πρακτική φάση υλοποίησης του έργου θα ξεκινήσει πολύ σύντομα. «Αρχικά είχε ανακοινωθεί ότι η εταιρεία σχεδιάζει να ξεκινήσει την παροχή υπηρεσιών ήδη από το δεύτερο εξάμηνο του έτους, κάτι που προϋποθέτει συμπιεσμένα και επιταχυνόμενα χρονοδιαγράμματα», σημείωσε ο υπουργός.

Άδειες και συμβάσεις: NVIDIA και Dell ήδη εμπλεκόμενες

Αναφερόμενος στη νομική και συμβατική διάσταση του έργου, ο υπουργός τόνισε ότι για την πρώτη και τη δεύτερη φάση έχουν ήδη χορηγηθεί όλες οι απαραίτητες άδειες και εξαγωγικές εγκρίσεις. Η «Firebird AI» διατηρεί ενεργές συμβατικές σχέσεις με την NVIDIA, η οποία είναι κάτοχος των αντίστοιχων γραφικών επεξεργαστών και έχει το δικαίωμα πώλησής τους.

Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με τη Dell, η οποία είναι υπεύθυνη για την παραγωγή του εξοπλισμού διακομιστών, την ενσωμάτωση των γραφικών επεξεργαστών και την προμήθεια έτοιμων συστημάτων διακομιστών. Σε αυτό το στάδιο δεν υπάρχει ανάγκη υπογραφής νέων συμβάσεων· ο εξοπλισμός πρόκειται να εισαχθεί στην Αρμενία, μετά την οποία το κέντρο δεδομένων θα ξεκινήσει τη λειτουργία του.

Τι είδους «εργοστάσιο» είναι αυτό: Όχι τσιπ, αλλά υπολογιστικοί πόροι τεχνητής νοημοσύνης στο cloud

Ο υπουργός διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για παραγωγή μικροτσίπ, ημιαγωγικών υλικών ή φυσικών εξαρτημάτων. Ο όρος «εργοστάσιο» στην προκειμένη περίπτωση αναφέρεται σε μια επιχείρηση παραγωγής υπηρεσιών cloud τεχνητής νοημοσύνης.

Τα έτοιμα συστήματα διακομιστών και οι γραφικοί επεξεργαστές θα εισαχθούν στην Αρμενία και, εντός της χώρας, θα παράγουν υπερσύγχρονους υπολογιστικούς πόρους — υποδομές cloud και υπερυπολογιστικές δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης — οι οποίες θα είναι προσβάσιμες μέσω διαδικτύου σε δυνητικούς χρήστες σε όλο τον κόσμο.

Θέσεις εργασίας και λογική του κέντρου δεδομένων: Το κλειδί δεν είναι ο αριθμός του προσωπικού

Για την κατανόηση της ουσίας του έργου, ο υπουργός υπογράμμισε ότι ο βασικός δείκτης εδώ δεν είναι ο αριθμός των θέσεων εργασίας. Ανάλογα με τις στρατηγικές αποφάσεις της εταιρείας, στην επιχείρηση μπορεί να απασχολούνται από μερικές δεκάδες έως το πολύ 200 εργαζόμενοι, αλλά δεν πρόκειται για χιλιάδες θέσεις.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το κύριο έργο θα επιτελείται από τα ίδια τα υπολογιστικά συστήματα. Ο ανθρώπινος παράγοντας θα εμπλέκεται κυρίως στην ασφάλεια, την παρακολούθηση και τη συντήρηση. Το βασικό φορτίο θα φέρουν τα υπερυπολογιστικά συγκροτήματα και οι χιλιάδες διακομιστές.

Προτεραιότητα για την Αρμενία: Πόροι για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους

Ο υπουργός ανέφερε ότι ήδη στο στάδιο συζήτησης της ιδέας με τους ιδρυτές της «Firebird AI» επιτεύχθηκε κατ’ αρχήν συμφωνία ώστε μέρος των υπολογιστικών πόρων του κέντρου δεδομένων να διατεθεί για τις εσωτερικές ανάγκες της Αρμενίας.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός έχει αναγνωριστεί ως στρατηγική προτεραιότητα της χώρας. Πρόκειται για την αυτοματοποίηση δεκάδων και εκατοντάδων κρατικών υπηρεσιών, καθώς και για την εισαγωγή λύσεων βασισμένων στην τεχνητή νοημοσύνη στο σύστημα δημόσιας διοίκησης. Για τον σκοπό αυτό, πέρα από την ηλεκτρική ενέργεια και το διαδίκτυο, απαιτούνται νέοι, κρίσιμης σημασίας πόροι — υπερσύγχρονες υπολογιστικές δυνατότητες. Για πρώτη φορά, η κυβέρνηση της Αρμενίας θα στηριχθεί όχι μόνο στη μίσθωση πόρων ξένων κέντρων δεδομένων, αλλά κυρίως στις δυνατότητες ενός κέντρου που θα έχει κατασκευαστεί και θα λειτουργεί εντός της χώρας.

Επιστήμη, καινοτομία και 100% επιδότηση υπολογιστικών πόρων

Το έργο θα εξυπηρετήσει όχι μόνο κρατικές ανάγκες, αλλά και την επιστήμη, την τεχνολογική ανάπτυξη και την καινοτομία. Ο υπουργός υπενθύμισε τη δημιουργία Εικονικού Ινστιτούτου Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και τη συνεργασία με την Amazon Web Services και τη Firebird AI.

Στο μέλλον, οι υπολογιστικοί πόροι που θα παράγονται από το κέντρο δεδομένων θα διατίθενται στην επιστημονική, ερευνητική και τεχνολογική κοινότητα. Στο πλαίσιο κρατικών προγραμμάτων, οι πόροι αυτοί θα επιδοτούνται κατά 100%, καθώς πρόκειται για εξαιρετικά δαπανηρές υποδομές. Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς, ομάδες τουλάχιστον 5 ατόμων έως συλλογικότητες 100 ατόμων, εταιρείες και φοιτητές θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους. Η πρώτη φάση του προγράμματος έχει ήδη ολοκληρωθεί, έχουν υποβληθεί πολυάριθμες αιτήσεις και, μετά την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, οι υπολογιστικές δυνατότητες θα διατεθούν δωρεάν.

Οικονομικός αντίκτυπος και φορολογικά έσοδα

Ο υπουργός υπογράμμισε ξεχωριστά τον δημοσιονομικό αντίκτυπο του έργου. Η υλοποίηση ενός επενδυτικού προγράμματος έως 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων θα οδηγήσει σε σημαντικά φορολογικά έσοδα για τον κρατικό προϋπολογισμό. Ο Χαϊραπετιάν ανέφερε ότι σκόπιμα αποφεύγει να ανακοινώσει συγκεκριμένα νούμερα για τον φόρο κερδών, προτείνοντας στους ενδιαφερόμενους να υπολογίσουν το αποτέλεσμα με τη βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τον ίδιο, το τελικό ποσό θα είναι «εντυπωσιακό» και θα κατευθυνθεί στη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, της επιστήμης, κοινωνικών προγραμμάτων, της οδοποιίας και της ασφάλειας.

Η Αρμενία μεταξύ των παγκόσμιων ηγετών στους υπολογισμούς ΤΝ

Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός δήλωσε ότι χάρη σε αυτό το έργο η Αρμενία εντάσσεται στην ομάδα των κορυφαίων χωρών παγκοσμίως ως προς τη διαθεσιμότητα υπερσύγχρονων υπολογιστικών πόρων τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό ανοίγει πόρτες για διεθνείς τεχνολογικές εταιρείες και μετατρέπει τη χώρα σε εξαγωγέα υπολογιστικών πόρων υπό μορφή υπηρεσιών cloud.

Έτσι, η Αρμενία καθίσταται σημαντικός παγκόσμιος παράγοντας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, εδραιώνοντας τον στρατηγικό της ρόλο στη διαμορφούμενη παγκόσμια τεχνολογική αρχιτεκτονική.