Η Αρμενία προετοιμάζεται για ένα κύμα επενδύσεων με επικεφαλής τις ΗΠΑ, το οποίο μπορεί να ξεπεράσει τα 13 δισ. δολάρια, σχεδόν διπλασιάζοντας το ετήσιο οικονομικό προϊόν της χώρας και αποδυναμώνοντας τη μακροχρόνια εξάρτησή της από τη Ρωσία, γράφει το πρακτορείο Bloomberg.
Όπως σημειώνει το μέσο, η επίσκεψη αυτή την εβδομάδα στην Αρμενία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέιμς Ντέιβιντ Βανς, κατά την οποία υπεγράφη συμφωνία πολιτικής ενεργειακής συνεργασίας ύψους 9 δισ. δολαρίων, σηματοδότησε μια πιθανή απότομη εμβάθυνση των δεσμών της Ουάσιγκτον με τη μικρή πρώην σοβιετική δημοκρατία.
Μια ξεχωριστή επέκταση έργου τεχνητής νοημοσύνης ύψους 4 δισ. δολαρίων θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην αλλαγή των προοπτικών της αρμενικής οικονομίας, η οποία ανέρχεται σε 27 δισ. δολάρια.
«Τα μεγέθη από μόνα τους είναι αρκετά σημαντικά», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος για τις χώρες της ΚΑΚ στην ING Bank, Ντμίτρι Ντολγκίν. «Εάν αυτές οι πρωτοβουλίες εμπνεύσουν εμπιστοσύνη και δημιουργήσουν αίσθημα μακροπρόθεσμης σταθερότητας, θα μπορούσαν να αυξήσουν την ελκυστικότητα της Αρμενίας για επενδύσεις χαρτοφυλακίου, άμεσες επενδύσεις και ακόμη και για χρηματικές μεταβιβάσεις».
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι συμφωνίες με την Αρμενία και η επίσκεψη του Βανς την επόμενη ημέρα στο γειτονικό Αζερμπαϊτζάν υπογράμμισαν την όξυνση της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης για επιρροή στον Καύκασο — μια περιοχή που αποτελεί κρίσιμο εμπορικό και ενεργειακό διάδρομο, συνδέοντας την Κίνα με την Ευρώπη μέσω της Κεντρικής Ασίας και η οποία για δεκαετίες βρισκόταν σταθερά υπό την επιρροή της Μόσχας.
Οι εξελίξεις αυτές σημειώθηκαν μετά τη φιλοξενία από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον Αύγουστο στον Λευκό Οίκο, του πρωθυπουργού της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ, για την υπογραφή προκαταρκτικής ειρηνευτικής συμφωνίας με στόχο τον τερματισμό της πολυετούς σύγκρουσης στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Η συμφωνία περιλαμβάνει το άνοιγμα της «Διαδρομής Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία», ενός διαδρόμου μεταφορών που θα συνδέει, μέσω της Αρμενίας, το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν.
Η Τουρκία, η οποία διαθέτει αμυντική συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν, ετοιμάζεται για πρώτη φορά μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης να ανοίξει τα σύνορα με την Αρμενία, τα οποία παραμένουν κλειστά από το 1993, και να αποκαταστήσει διπλωματικές σχέσεις. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει τους δεσμούς της με την Αρμενία, η οποία έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να επιδιώξει ένταξη στην ΕΕ, αν και σήμερα αποτελεί μέλος της τελωνειακής ένωσης υπό την ηγεσία της Ρωσίας. Σύμφωνα με το Bloomberg, η απόδοση των ομολόγων της Αρμενίας σε δολάρια, που λήγουν το 2031, μειώθηκε την Πέμπτη κατά 4 μονάδες βάσης, φθάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων περίπου τριών μηνών.
Το Bloomberg σημειώνει ότι η συμφωνία για πυρηνική συνεργασία δημιουργεί νομική βάση ώστε αμερικανικές εταιρείες να εξάγουν πυρηνική τεχνολογία στην Αρμενία και να αντικαταστήσουν τον πυρηνικό σταθμό του Μετσαμόρ, σοβιετικής εποχής, ο οποίος παρέχει περίπου το 40% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας των περίπου 3 εκατομμυρίων κατοίκων. Το Μετσαμόρ λειτουργεί από τη ρωσική κρατική εταιρεία Rosatom.
Την παραμονή της επίσκεψης Βανς, εκπρόσωποι της Rosatom συναντήθηκαν στη Μόσχα με την ηγεσία της Αρμενίας, προτείνοντας αυτό που χαρακτήρισαν «ολοκληρωμένη συνεργασία» για την κατασκευή νέων πυρηνικών μονάδων.
Το έργο τεχνητής νοημοσύνης, που αναπτύσσεται μέσω συνεργασίας της αμερικανικής Firebird Inc. και της Nvidia Corp., προβλέπεται να επεκταθεί έως τα τέλη του 2026 σε περίπου 50.000 μονάδες επεξεργαστών γραφικών (GPU), αξιοποιώντας τα συστήματα επόμενης γενιάς GB300 του κατασκευαστή τσιπ. Η Firebird, που ιδρύθηκε από Αρμένιους επιχειρηματίες, σχεδιάζει να διαθέσει το μεγαλύτερο μέρος της υπολογιστικής ισχύος σε πελάτες παγκοσμίως, τοποθετώντας την Αρμενία ως ανταγωνιστική πλατφόρμα εξαγωγής τεχνητής νοημοσύνης.
Οι επενδυτικές ανακοινώσεις προσφέρουν ώθηση στον Πασινιάν ενόψει των κοινοβουλευτικών εκλογών της 7ης Ιουνίου. Τον Μάιο αναμένεται να φιλοξενήσει δεκάδες πολιτικούς ηγέτες στο Ερεβάν στο πλαίσιο της Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας. Συνολικά, τα δυνητικά έργα ύψους 13 δισ. δολαρίων υπερβαίνουν τις ξένες επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν στην Αρμενία.
Παράλληλα, ανοίγουν τον δρόμο για την κυβέρνηση να προσελκύσει αμερικανικά κεφάλαια και τεχνολογία σε βασικούς τομείς, ακόμη κι αν τα ποσά δεν υλοποιηθούν πλήρως. «Όταν εταιρείες αποφασίζουν να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια στην Αρμενία, αυτό δημιουργεί ιδέες και για άλλους», δήλωσε ο συνιδρυτής της Firebird, Αλεξάντερ Γεσαγιάν. «Πολλοί γνώριζαν την Αρμενία, αλλά δεν σκέφτονταν επενδύσεις τέτοιου μεγέθους. Αυτό αλλάζει τα δεδομένα».
