Η επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η ένταση της εσωτερικής πολιτικής κατάστασης στο Ιράν αποτελούν, εκ πρώτης όψεως, διαφορετικά ζητήματα, ωστόσο υπάρχει μία κοινή συνισταμένη που χαρακτηρίζει τις σύγχρονες γεωπολιτικές πραγματικότητες: το διεθνές δίκαιο, σε γενικές γραμμές, δεν λειτουργεί. Αυτό δήλωσε σε συνέντευξή του στο NEWS.am ο ειδικός σε περιφερειακά ζητήματα, Αρμέν Πετροσιάν.
«Κάθε κράτος, με βάση τα συμφέροντα και τις δυνατότητές του, μπορεί να επιλύει τα προβλήματα που έχει μπροστά του. Αυτή την κατάσταση τη βλέπουμε ξεκάθαρα, τουλάχιστον από το 2022 και μετά, με την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Το βιώσαμε και εμείς άμεσα, με τις ενέργειες του Αζερμπαϊτζάν με την υποστήριξη της Τουρκίας. Φυσικά, χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτέλεσαν οι ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα, στη συνέχεια η επίθεση του Ισραήλ κατά του γειτονικού Λιβάνου, της Συρίας, καθώς και ο 12ήμερος πόλεμος εναντίον του Ιράν.
Με άλλα λόγια, το διεθνές δίκαιο πολύ συχνά δεν εφαρμόζεται και τα κράτη που έχουν προβλήματα προς επίλυση, αλλά και τη δυνατότητα να τα επιλύσουν, εκμεταλλεύονται την υπάρχουσα κατάσταση και προωθούν την ατζέντα τους σύμφωνα με τα δικά τους συμφέροντα.
Στην πράξη, στη Βενεζουέλα πραγματοποιήθηκε μια επιχείρηση με εξωτερική παρέμβαση: ο de facto ηγέτης της χώρας απομακρύνθηκε από την εξουσία και συνελήφθη από ειδικές δυνάμεις άλλου κράτους, με αποτέλεσμα η χώρα να “αποκεφαλιστεί” πολιτικά.
Στην περίπτωση του Ιράν, τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Εκεί πρόκειται για προβλήματα που απορρέουν από την εσωτερική κοινωνικοοικονομική κατάσταση, τα οποία δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά στη χώρα. Οι αρχές έχουν σημαντικό έργο μπροστά τους για να αποτρέψουν τέτοιες εξελίξεις», σημείωσε.
Ο Αρμέν Πετροσιάν υπενθύμισε ότι ο πόλεμος Ισραήλ–Ιράν την προηγούμενη χρονιά έληξε και δεν πέρασε σε επόμενο στάδιο αποκλειστικά και μόνο επειδή η ιρανική κοινωνία παρέμεινε αρκετά συμπαγής και στάθηκε στο πλευρό των αρχών. «Αν κατά τη διάρκεια του πολέμου υπήρχαν μαζικές διαμαρτυρίες κατά της ιρανικής ηγεσίας, είναι βέβαιο ότι το Ισραήλ, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, θα επιχειρούσε να πετύχει τον τελικό του στόχο, δηλαδή την ανατροπή του καθεστώτος. Τώρα, φυσικά, οι εξωτερικές δυνάμεις εργάζονται εντατικά προς αυτή την κατεύθυνση και είναι βέβαιο ότι θα προσπαθήσουν να κατευθύνουν τις εξελίξεις», τόνισε.
Στο ερώτημα αν είναι πιθανό οι ΗΠΑ να προχωρήσουν εκ νέου σε πλήγματα κατά του Ιράν, είτε μέσω πληρεξουσίων (proxy) είτε άμεσα, ο ειδικός απάντησε: «Φυσικά, αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διαφορά μεταξύ της Βενεζουέλας και του Ιράν. Στη Βενεζουέλα υπάρχει μια αρκετά ισχυρή αντιπολίτευση και, σε περίπτωση αλλαγής εξουσίας, με εξωτερική υποστήριξη θα μπορούσε ενδεχομένως να διασφαλιστεί σχετικά γρήγορα η μεταβίβαση της εξουσίας. Στην περίπτωση του Ιράν, αυτό είναι σχεδόν αδύνατο, διότι στο εσωτερικό της χώρας δεν υπάρχει ένα εναλλακτικό, συγκροτημένο σύστημα εκτός του υφιστάμενου, στο οποίο θα μπορούσε να μεταβιβαστεί η εξουσία.
Λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη γεωγραφική θέση του Ιράν όσο και τη δομή του πληθυσμού και της κοινωνίας του —σε εθνοτικό, εθνικό και θρησκευτικό επίπεδο— η πιθανότητα ενός χαοτικού σεναρίου είναι εξαιρετικά μεγάλη, εάν δεν υπάρξει κάποια μορφή ελέγχου. Και, κατά την εκτίμησή μου, αυτός ο έλεγχος τη δεδομένη στιγμή δεν υπάρχει».
