Οι ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν αναφέρθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα στη ειρηνευτική συμφωνία που υπογράφηκε στην Ουάσινγκτον στις 8 Αυγούστου και στην τριμερή δήλωση που υπογράφηκε με τις ΗΠΑ. Ο πρωθυπουργός Νικολ Πασινιάν έκανε μια σειρά διευκρινίσεων: «Ο δρόμος του Τραμπ», ή ο δρόμος μέσω Σιουνίκ, δεν μονο θα επιβλέπεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και θα διοικείται. Σε ερώτηση του ραδιοφωνικού σταθμού «Ραντιλουρ» σχετικά με το ενδεχόμενο άρσης του αποκλεισμού της Αρμενίας υπό τις συνθήκες κλειστής αρμενοτουρκικής συνόρου, ο πρωθυπουργός απάντησε ότι, αν και η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της υπογεγραμμένης δήλωσης, η υλοποίηση των συμφωνιών που επιτεύχθηκαν μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία ανοίγματος της αρμενοτουρκικής συνοριακής γραμμής.
Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ, μιλώντας σε δημοσιογράφους, τόνισε τη σημασία της σιδηροδρομικής γραμμής που θα κατασκευαστεί σε αρμενικό έδαφος, ισχυριζόμενος ότι θα είναι το επόμενο ιστορικό επίτευγμα του Αζερμπαϊτζάν.
Ο πρωθυπουργός επέστρεψε από τις διακοπές με συγχαρητήρια νέα. Η επόμενη συνεδρίαση της κυβέρνησης ξεκίνησε με μια νέα αξιολόγηση των εξελίξεων στην Ουάσινγκτον στις 8 Αυγούστου. Ο Νικόλ Πασινιάν ευχαρίστησε όλα τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου.
«Δεν το δημοσιοποιήσαμε αυτό, αλλά κατά τη διάρκεια των διακοπών, πραγματοποιήσαμε μια σειρά διαβουλεύσεων με τη συμμετοχή της κυβέρνησης, της διευρυμένης αντιπροσωπείας του Συμβουλίου Ασφαλείας, του προέδρου και των εταίρων μας στο κοινοβούλιο. Έτσι, κάλεσα πολλούς ανθρώπους εδώ και συμβουλευτήκαμε, συζητήσαμε και αναλύσαμε το κείμενο πριν αναχωρήσουμε για την Ουάσιγκτον», είπε.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, αυτό δεν αποτελεί σύνοψη του έργου για την ειρηνευτική ατζέντα. Αντιθέτως, σηματοδοτεί μια νέα φάση της.
«Και είμαι βέβαιος ότι με αυτό το βήμα μπήκαμε σε μια νέα φάση ανάπτυξης».
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η υπογεγραμμένη δήλωση έχει δύο πλευρές: την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, αλλά δεν αποκλείει ότι τα επενδυτικά προγράμματα θα επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία.
«Διεξάγουμε απευθείας διαπραγματεύσεις με την Τουρκία. Και, φυσικά, τα περιφερειακά προγράμματα, η ίδια η εφαρμογή των νέων προγραμμάτων θα έχουν κάποια επίδραση, αλλά, όπως παρατηρήσατε, η δήλωση είναι διμερής και ο πρόεδρος των ΗΠΑ την υπέγραψε ως μάρτυρας. Όσον αφορά το άνοιγμα των τουρκικών συνόρων, αυτό μπορεί να συμβεί, τουλάχιστον σε ορισμένες κατευθύνσεις. Ελπίζω και είμαι βέβαιος ότι σε κάποιο σημείο θα ανοίξουν και τα αρμενιοτουρκικά σύνορα». Σε άλλη ερώτηση του «Ραδιόλουρ» σχετικά με το αν η άρση του αποκλεισμού στην περιοχή σημαίνει ότι οι πολίτες της Αρμενίας θα μπορούν να επισκέπτονται, για παράδειγμα, το Σουσί, ο Πασινιάν απάντησε:
«Ναι, σε καιρό ειρήνης ο καθένας μπορεί να επισκέπτεται οποιοδήποτε μέρος ως τουρίστας».
Ο Πασινιάν διευκρινίζει ότι ο «Δρόμος του Τραμπ», ή ο δρόμος μέσω Σιουνίκ, που θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με το Ναχιτσεβάν, δεν θα ελέγχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά θα διοικείται από αυτές.
«Η αμερικανική εταιρεία δεν θα ελέγχει τον δρόμο, αλλά θα τον διαχειρίζεται, δηλαδή θα ασκεί τη διαχείριση της επιχείρησης».
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, τα σημεία ελέγχου στα σύνορα Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν θα λειτουργούν με απλοποιημένο καθεστώς, το οποίο συνεπάγεται ελαχιστοποίηση των φυσικών επαφών. Ο Πασινιάν αποκλείει ότι σε οποιαδήποτε από τις συζητούμενες επιλογές οι πλευρές θα παρακάμψουν οποιαδήποτε από τις αρχές της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας, της δικαιοδοσίας, της αδιαβροχοποίησης των συνόρων και της αμοιβαιότητας.
«Ποτέ δεν είπαμε ότι σκοπεύουμε να δημιουργήσουμε εμπόδια στην επικοινωνία μεταξύ του κύριου τμήματος του Αζερμπαϊτζάν και της Αυτόνομης Δημοκρατίας του Ναχιτσεβάν, και στη Διακήρυξη της Ουάσιγκτον αναφέρεται ότι το Αζερμπαϊτζάν έχει αυτό το πλεονέκτημα. Δηλαδή, το πλεονέκτημα της ύπαρξης επικοινωνίας τονίζεται στο πλαίσιο των προαναφερθέντων αρχών και υπογραμμίζεται από τα αμοιβαία οφέλη για τη Δημοκρατία της Αρμενίας, τόσο εσωτερικά, δηλαδή μεταξύ των χωρών, όσο και διεθνώς, δηλαδή με τρίτες χώρες».
Ο Νικολ Πασινιάν εξετάζει επίσης τη συνέχιση των εργασιών για την οριοθέτηση και τη διαχωριστική γραμμή των συνόρων μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν στο πλαίσιο της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας, της δικαιοδοσίας, της αδιαβροχοποίησης των συνόρων και της αμοιβαιότητας. Σημειώνει ότι υπάρχουν κυρίαρχα εδάφη της Αρμενίας που βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Αζερμπαϊτζάν και το αντίστροφο.
«Έχουμε συμφωνήσει επανειλημμένα με το Αζερμπαϊτζάν ότι αναγνωρίζουμε την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την απαραβίαστη των συνόρων του άλλου με βάση τη Διακήρυξη της Αλμά-Ατίνα του 1991. Στη Διακήρυξη της Αλμά-Ατίνα αναφέρεται σαφώς ότι το έδαφος της Αρμενικής ΣΣΔ είναι ταυτόσημο με το έδαφος της Δημοκρατίας της Αρμενίας, ενώ το έδαφος της Αζερμπαϊτζάν ΣΣΔ είναι ταυτόσημο με το έδαφος της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. Διαθέτουμε όλους τους χάρτες οριοθέτησης αυτών των εδαφών και συνόρων, τους διαθέτει και το Αζερμπαϊτζάν και, η οριοθέτηση στο τμήμα Κιράντζ-Βοσκεπάρ πραγματοποιήθηκε με βάση αυτούς τους χάρτες».
