Ο διεθνής δικηγόρος και υπερασπιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων του πρώην Υπουργού Επικρατείας του Αρτσάχ, Ρουμπέν Βαρντανιάν, Τζάρεντ Γκένσερ, καλεί τη διοίκηση Τραμπ να τηρήσει την προεκλογική της υπόσχεση να παρέμβει υπέρ των Αρμενίων Χριστιανών, καθώς η υπό διαπραγμάτευση ειρηνευτική συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν απειλεί να αφήσει τους Αρμένιους κρατουμένους σε αδιέξοδο. Αυτό ανέφερε σε συνέντευξή του στο Catholic News Agency.
«Το αίτημά μας προς τη διοίκηση ήταν πολύ σαφές: η συμφωνία για την απελευθέρωση των Αρμενίων Χριστιανών αιχμαλώτων πολέμου πρέπει να είναι προϋπόθεση για την πρόοδο της ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία είναι η επίσημη θέση της διοίκησης», ανέφερε ο δικηγόρος.
Ο Γκένσερ δήλωσε ότι στον Ρούμπεν Βαρντανιάν, ο οποίος κρατείται στο Μπακού και είναι οπαδός της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας, του αρνήθηκαν την κατοχή Αγίας Γραφής, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, «αποδεικνύει ότι ο διωγμός του, όπως και των άλλων ηγετών του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, δεν οφείλεται μόνο στο ότι υποτίθεται πως είναι εκπρόσωποι μιας ‘αποσχισθείσας δημοκρατίας’, αλλά και στο ότι είναι Χριστιανοί».
«Έχουμε επίσης δει ότι, μετά τις εθνοκαθάρσεις, οι αρμενικές εκκλησίες και άλλοι χώροι πολιτιστικής κληρονομιάς έχουν καταστραφεί ολοκληρωτικά», πρόσθεσε ο Γκένσερ.
Ανέφερε επίσης ότι ο Βαρντανιάν αντιμετωπίζει 42 ξεχωριστές κατηγορίες και ότι η δίκη του διεξάγεται σε στρατιωτικό δικαστήριο, παρόλο που δεν υπήρξε ποτέ στρατιωτικός.
Ο Γκένσερ υπενθύμισε πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε εκφραστεί υπέρ των διωκόμενων Αρμενίων Χριστιανών τον Οκτώβριο του 2024, καταδικάζοντας όσα συμβαίνουν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ ως «εθνοκάθαρση». Τώρα, τονίζει πως η απελευθέρωση των κρατουμένων αποτελεί «ύψιστη προτεραιότητα της νέας διοίκησης».
«Μας έχει ειπωθεί ότι η απελευθέρωση τους πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για να υποστηρίξει τελικά ο Πρόεδρος Τραμπ την ειρηνευτική συμφωνία. Πιστεύω πως αυτή είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη, καθώς η μεγαλύτερη ανησυχία μας είναι πως, αν επιτευχθεί συμφωνία ειρήνης χωρίς να λυθεί το ζήτημα των Αρμενίων αιχμαλώτων ή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, τότε αυτοί οι κρατούμενοι θα θυσιαστούν ως μέρος του συμφώνου», τόνισε.
Σύμφωνα με τον Γκένσερ, κανένα από αυτά τα κρίσιμα ζητήματα δεν περιλαμβάνεται στην παρούσα ειρηνευτική συμφωνία ή στη διμερή ατζέντα. Ωστόσο, ανέφερε ότι η διοίκηση Τραμπ μπορεί να κάνει πολλά για να πετύχει αυτούς τους στόχους.
Ο ίδιος απέφυγε να αναφέρει ποιες ακριβώς μεθόδους θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να ασκηθεί πίεση στον Πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ, σχετικά με τους κρατούμενους. «Οι δικτάτορες απελευθερώνουν πολιτικούς κρατούμενους μόνο όταν αναγκάζονται να το κάνουν. Ποτέ δεν το κάνουν από γενναιοδωρία ή για ανθρωπιστικούς λόγους. Αυτό συμβαίνει μόνο όταν το κόστος της κράτησης υπερβαίνει το κόστος της απελευθέρωσης», δήλωσε ο δικηγόρος.
Πέρα από την κατάσταση των Αρμενίων αιχμαλώτων πολέμου στο Αζερμπαϊτζάν, ο Γκένσερ επισήμανε ότι υπάρχουν «πολλά ζητήματα στις προϋποθέσεις της ειρηνευτικής συμφωνίας που προκαλούν ανησυχία». Ο Αλίγιεφ απαιτεί από την Αρμενία να παραχωρήσει διάδρομο που θα επιτρέψει τη διέλευση αγωγού από το Αζερμπαϊτζάν προς την Τουρκία μέσω της Αρμενίας, και επίσης να αφαιρέσει από το Σύνταγμά της την προμετωπίδα που αναφέρεται σε εδαφικές διεκδικήσεις για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Σε ερώτηση του CNA προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την κατάσταση των Αρμενίων Χριστιανών αιχμαλώτων πολέμου, η απάντηση ήταν: «Συνεχίζουμε να παρακολουθούμε στενά την κατάσταση στην περιοχή μέσω των πρεσβειών μας. Τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των κρατουμένων πρέπει να γίνονται σεβαστά και, εφόσον έχουν ασκηθεί ποινικές διώξεις, πρέπει να διασφαλίζονται πλήρως οι εγγυήσεις μιας δίκαιης δίκης».
Ο Γκένσερ κατέληξε: «Μια ειρηνευτική συμφωνία που αφήνει άλυτο το ζήτημα του μέλλοντος του λαού του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και την απελευθέρωση των Αρμενίων Χριστιανών αιχμαλώτων, είναι συνταγή για μελλοντικές συγκρούσεις, διαφωνίες και πιθανόν πόλεμο».
