Το πιθανότερο είναι ότι το status quo θα διατηρηθεί στις αρμενο-αζερικές διεργασίες για περίπου 2-3 χρόνια, αυτό μας φαίνεται αρκετά πιθανό και πραγματικό. Αυτό δήλωσε ο Μάθιου Ορ, αναλυτής σε θέματα Ευρασίας του αμερικανικού κέντρου πληροφοριών και ανάλυσης «Stratfor» (RANE), στο News-NEWS.am.
Ο ίδιος δεν πιστεύει ότι ο πόλεμος είναι αναπόφευκτος, καθώς δεν υπάρχουν πολύ έντονα κίνητρα ώστε ένα από τα μέρη να πιστέψει ότι είναι απαραίτητο να λάβει επείγοντα μέτρα για να αλλάξει ριζικά η κατάσταση. Ο ειδικός δεν απέκλεισε ότι την ίδια στιγμή μπορεί να συνεχιστούν και να ενταθούν από την πλευρά του Αζερμπαϊτζάν οι προσπάθειες στρατιωτικής πίεσης μέσω βομβαρδισμών στη γραμμή οριοθέτησης. «Αλλά δεν πιστεύω ότι ένας μεγάλος πόλεμος είναι αναπόφευκτος, εκτός εάν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας», πρόσθεσε.
Ο Ορ εξήγησε ότι, γενικά, εάν το Αζερμπαϊτζάν σκοπεύει να ξεκινήσει μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις, θα ήταν προτιμότερο να διεξάγονται το καλοκαίρι ή τα τέλη του καλοκαιριού. «Ωστόσο, επαναλαμβάνω ότι προς το παρόν δεν πιστεύουμε ότι το Αζερμπαϊτζάν βλέπει την ανάγκη για κάτι τέτοιο.
Το πιθανότερο είναι ότι θεωρούν ότι μπορούν να επιτύχουν τους στόχους τους μέσω της πίεσης και μέχρι στιγμής θεωρείται ότι τα μέρη έχουν περιθώρια ελιγμών για να καταλήξουν σε συμφωνία. Αυτό δεν ειναι απαραίτητο να συμβεί σύντομα, θα υπάρξει συνέχιση των προσπαθειών πίεσης, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής πίεσης, οπότε εξακολουθεί να υπάρχει μια ασταθής κατάσταση. Ωστόσο, δεν πιστεύουμε ότι αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε μια μεγάλη στρατιωτική σύγκρουση», τόνισε.
Ο ειδικός εκτίμησε ότι ο λόγος για τον οποίο το Αζερμπαϊτζάν είναι δύσκολο να προχωρήσει σε μια σημαντική κλιμάκωση, είναι ότι θα ήταν πολύ δαπανηρή από στρατιωτική άποψη. Εξήγησε ότι από την πολιτική, οικονομική και γεωπολιτική άποψη αυτό δεν συμφέρει στο Αζερμπαϊτζάν καθώς θα οδηγούσε σε απότομη επιδείνωση των σχέσεων με την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες και θα ήταν απότομη κίνηση και προς το Ιράν και τη Ρωσία.
«Το Μπακού πιστεύει ότι προς το παρόν διατηρεί το περιθώριο γεωπολιτικών ελιγμών και ισορροπίας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και μια σοβαρή κλιμάκωση κατά της Αρμενίας θα περιόριζε σε μεγάλο βαθμό τα περιθώρια ελιγμών του στην παγκόσμια σκηνή. Αυτό όμως δεν αποκλείει ότι η γνώμη του μπορεί να αλλάξει με την αλλαγή της κατάστασης, κάτι που όμως είναι απίθανο προς το παρόν», σημείωσε ο Ορρ.
Οι τελευταίες δηλώσεις του Αζέρου Προέδρου για τον διάδρομο μέσω της Αρμενίας και το σχέδιο «Σταυροδρόμι Ειρήνης», κατά την εκτίμησή του, δεν ήταν ανακοίνωση πολέμου. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι αυτό δείχνει ότι η διέλευση μέσω της Αρμενίας και ο λεγόμενος «διάδρομος Ζανγκεζούρ» είναι για κάποιους ένας βασικός όρος της συνθήκης ειρήνης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αυτό το στοιχείο θα συμπεριληφθεί απαραίτητα στη συνθήκη ειρήνης, αλλά εκτός της συνθήκης θα πρέπει να υπάρξει μια συμφωνία-πλαίσιο σχετικά με αυτό.
«Ο Αλίγιεφ πιστεύει ότι βρίσκεται σε μια ισχυρή θέση, γι’ αυτό και κάνει τέτοιες δηλώσεις. Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας δήλωσε πρόσφατα ότι δεν μπορούμε να μιλήσουμε για το εξωεδαφικό καθεστώς του διαδρόμου, αλλά αν μιλάμε για κάποιους ειδικούς όρους για τη διέλευση μέσω της Αρμενίας, τότε μπορεί να επιτευχθεί ένας συμβιβασμός, και αν υπάρξουν παραχωρήσεις από το Αζερμπαϊτζάν στο Σταυροδρόμι της Ειρήνης, σε άλλες διαδρομές, τότε σε αυτή την περίπτωση υπάρχει περιθώριο ελιγμών και συμβιβασμού. Αλλά αν θα είναι τελεσίγραφο, είναι κόκκινη γραμμή για την Αρμενία. Μέχρι στιγμής πιστεύουμε ότι υπάρχει περιθώριο ελιγμών και ίσως θα επιτευχθεί κάποιος συμβιβασμός», πρότεινε ο Όρρ.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η Τουρκία αντιτίθεται και δεν θέλει να συμμετάσχει σε μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Αρμενίας, καθώς αντιλαμβάνεται ότι αν επιτευχθεί μια συνθήκη ειρήνης και ανοίξουν οι συγκοινωνίες, ολόκληρος ο Νότιος Καύκασος θα βρεθεί στη σφαίρα επιρροής της.
Δεν απέκλεισε ότι η Τουρκία συμβουλεύει το Αζερμπαϊτζάν να αποφύγει από μια τέτοια εξέλιξη των γεγονότων, και αποτρέπει ένα τέτοιο σενάριο, αφού είναι ωφέλιμο για αυτήν να παραμένουν όλα σταθερά, αντιλαμβανόμενη ότι η Ρωσία επωφελείται από τη διατήρηση της σημερινής κατάστασης, ενώ η βελτίωση της κατάστασης είναι πιο επωφελής για την Τουρκία.
«Εάν υπάρξει μια μεγάλη επίθεση από το Αζερμπαϊτζάν, αυτό θα εμποδίσει τα σχέδια της Τουρκίας. Ως εκ τούτου, η Άγκυρα πιθανότατα δεν θα υποστηρίξει μια τέτοια απόφαση για την εξαπόλυση μιας μεγάλης επίθεσης κατά της Αρμενίας, και αυτό είναι ένας βάσιμος παράγοντας σε αυτό το ζήτημα.
Δεν επιθυμεί η Τουρκία η Αρμενία να αντιτίθεται ή να παρεμποδίζει πάντοτε διαδικασίες που είναι προς το συμφέρον της Άγκυρας. Ναι, γι’ αυτούς είναι επιθυμητό η Αρμενία να κάνει παραχωρήσεις στο θέμα του διαδρόμου και να επιτευχθεί ένας συμβιβασμός περισσότερο υπέρ του Αζερμπαϊτζάν και της Τουρκίας. Ωστόσο, είναι επίσης προς το συμφέρον της Τουρκίας να εφαρμοστούν εν μέρει αρκετά σημεία του σχεδίου «Σταυροδρόμι Ειρήνης», προκειμένου να διασφαλιστεί η ευελιξία της θέσης», κατέληξε ο ειδικός.
