Η στρατηγική συνεργασία του Ισραήλ με το Αζερμπαϊτζάν αποτελεί βασικό στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής του Ισραήλ στον Νότιο Καύκασο. Ωστόσο, το Αζερμπαϊτζάν φαίνεται να σχεδιάζει περισσότερη επιθετικότητα κατά της Αρμενίας, κάτι που δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Ισραήλ. Καλούμε το Ισραήλ να αποτρέψει τον σύμμαχό του από το να διαπράξει ένα σοβαρό λάθος, έγραψε η Jerusalem Post.
Το καθεστώς του Μπακού πουλάει πετρέλαιο στο Ισραήλ, αγοράζει ισραηλινά όπλα και προσφέρει βάση για την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση του Ιράν. Αυτό δεν είναι κάτι σπουδαίο, δεδομένου ότι το καθεστώς του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ είναι ένα από τα πιο αυταρχικά στον κόσμο, αλλά θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα παράδειγμα ρεαλιστικής πολιτικής.
Για το Αζερμπαϊτζάν, αυτή η συμμαχία ήταν ανεκτίμητη κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με τον αρμενικό θύλακα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, όπου φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν ισραηλινά όπλα σε επιχειρήσεις που οδήγησαν στη συντριπτική νίκη του Αζερμπαϊτζάν και στην εθνοκάθαρση 120.000 Αρμενίων τον Σεπτέμβριο του 2023.
Πρόσφατα, το Αζερμπαϊτζάν έδειξε ότι οι φιλοδοξίες του επεκτείνονται και στο κυρίαρχο έδαφος της Αρμενίας, με την επιδιωκόμενη κατάληψη του λεγόμενου «Διαδρόμου του Ζανγκεζούρ» στο νότιο τμήμα της Αρμενίας, στην επαρχία Συουνίκ.
Ο έλεγχος αυτού του διαδρόμου θα δημιουργούσε μια χερσαία γέφυρα προς την Τουρκία, σύμμαχο του Αζερμπαϊτζάν, ενισχύοντας περαιτέρω τις φιλοδοξίες του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, οι οποίες, μαζί με τις πρωτοβουλίες του απέναντι στη Ρωσία, έρχονται σε αντίθεση με τις δεσμεύσεις της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.
Η απειλή σχεδίων επίθεσης έχει αναφερθεί από ειδικούς ασφάλειας και πολιτικής στην Ευρώπη εδώ και εβδομάδες, ενώ δόθηκε σημαντικό σήμα κατά τη διάρκεια συνέντευξης του Αλίεφ νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Χρησιμοποιώντας ορολογία που θυμίζει εκείνη του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, ο Αλίεφ κατηγόρησε την Αρμενία ότι εδώ και 30 χρόνια έχει «φασιστική ιδεολογία» και αποτελεί «απειλή για την περιοχή». Ο Αλίεφ δήλωσε ότι «ο φασισμός πρέπει να εξοντωθεί… Πρέπει να εξοντωθεί είτε από την ηγεσία της Αρμενίας είτε από εμάς. Δεν έχουμε άλλη επιλογή».
Μια επίθεση του Αζερμπαϊτζάν στην Αρμενία θα συνιστούσε επιθετική ενέργεια, την οποία το Ισραήλ δεν πρέπει να βοηθήσει ή να υποστηρίξει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ισραήλ πρέπει να εγκαταλείψει τη συμμαχία με το Αζερμπαϊτζάν, αλλά θα ήταν σοφό να αποφύγει υπερβολική εμπλοκή που μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες.
Μια τέτοια κίνηση κατά της Αρμενίας δεν θα ήταν απλώς μια συνέχεια της εδαφικής ενοποίησης του Αλίεφ. Θα παραβίαζε την κυριαρχία της Αρμενίας, τη δημοκρατία που μόλις γεννιέται και θα άλλαζε ριζικά την περιφερειακή ισορροπία, με άμεσο όφελος για την Τουρκία.
Συνδέοντας την Τουρκία με το Αζερμπαϊτζάν και την Κεντρική Ασία, αυτός ο διάδρομος θα διεύρυνε την τουρκική επιρροή σε ολόκληρη την περιοχή. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τουρκία μπορεί να ασκήσει τεράστια επιρροή στο νέο καθεστώς της Συρίας, αυτή η τουρκική ζώνη επιρροής θα εκτεινόταν από την Κεντρική Ασία μέχρι τα σύνορα του Γκολάν. Υπό την ηγεσία του Ερντογάν, η Τουρκία ενεργεί όλο και περισσότερο ως ανεξέλεγκτο μέλος του ΝΑΤΟ, κυνηγώντας επεκτατικές φιλοδοξίες υπό το πρόσχημα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και της διασφάλισης σταθερότητας.
Η υποστήριξη του Ερντογάν στους ισλαμιστές πολιτοφύλακες στη Συρία έχει ενισχύσει την τουρκική επιρροή εκεί, ιδίως στο βορειοδυτικό τμήμα. Με τη βοήθεια ενδιάμεσων, η Άγκυρα έχει εκτοπίσει κουρδικούς πληθυσμούς, αποδυναμώσει την κουρδική αυτονομία και ενίσχυσε εξτρεμιστικές ομάδες, αποφεύγοντας άμεσες στρατιωτικές συγκρούσεις.
Το νεοοθωμανικό όραμα του Ερντογάν δεν περιορίζεται στη Συρία. Το 2020, κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η Τουρκία έστειλε Σύρους μισθοφόρους να πολεμήσουν στο πλευρό των δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν, μια τακτική που δείχνει ότι η Άγκυρα χρησιμοποιεί ισλαμιστές μαχητές ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής.
Αυτή η εξωτερική πολιτική είναι σαφώς εχθρική προς το Ισραήλ. Η ενεργός υποστήριξη του Ερντογάν στη Χαμάς και οι διφορούμενες απειλές του κατά του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της υπόνοιας περί εισβολής, υπογραμμίζουν τους κινδύνους από την περαιτέρω ενίσχυση της Άγκυρας.
