Τα γεγονότα στη Συρία αποτελούν μέρος ενός αλυσιδωτού σχεδίου διαδοχικών ενεργειών, ενός γενικότερου έργου επαναχάραξης του πολιτικού χάρτη της Μέσης Ανατολής, που υλοποιείται βήμα-βήμα.
Σε συνέντευξή του στον «Armenpress», ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Azdak» της Βηρυτού και διεθνής ειδικός, Σαχάν Γκανταχαριάν, εξέφρασε αυτή την άποψη, αναλύοντας την κατάσταση στη Συρία μετά την απομάκρυνση της εξουσίας του πρώην προέδρου Μπασάρ Αλ Άσαντ και τη μελλοντική μοίρα της χώρας.
Αξιολογώντας την κατάσταση, ο διεθνής ειδικός παρατήρησε κάτι ενδιαφέρον: η κατάσταση στη Συρία κλιμακώθηκε αμέσως μετά την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας μεταξύ του Ισραήλ και της λιβανικής Χεζμπολάχ στις 27 Νοεμβρίου.
«Ώρες μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο, ξεκίνησαν οι επιχειρήσεις στη Συρία, οι οποίες θεωρήθηκαν επίσης ως η εφαρμογή μιας συνεκτικής θεωρίας. Πιστεύω πως αυτό ισχύει, γιατί μπορεί κανείς να πει ότι ο άξονας της αντίστασης έσπασε: εάν έρχονταν ενισχύσεις από τη Συρία στον Λίβανο, και τα στρατεύματα της Χεζμπολάχ μετακινούνταν εκεί, ενώ υπήρχαν ιρανικές βάσεις, αυτό το δίκτυο στην πραγματικότητα είχε σπάσει. Οι συριακές πόλεις πέρασαν πολύ γρήγορα υπό τον έλεγχο αυτών των νέων δυνάμεων», τόνισε ο Γκανταχαριάν.
Κατά τη γνώμη του, αυτό αποδεικνύει ότι τα γεγονότα στη Συρία αποτελούν μέρος ενός αλυσιδωτού σχεδίου, ενός ευρύτερου φαινομένου αλλεπάλληλων ενεργειών.
«Αυτό δείχνει επίσης πολιτικά ότι ο χάρτης της Μέσης Ανατολής επανασχεδιάζεται, καθώς, στην πραγματικότητα, αν εξαιρέσουμε τον Λίβανο, η Συρία παρέμενε το μοναδικό σημαντικό αντι-ισραηλινό κράτος στον αραβικό κόσμο», υπογράμμισε ο συνομιλητής.
Ο Σαχάν Γκανταχαριάν επισήμανε επίσης ότι πριν από τον πόλεμο στη Γάζα, το Ισραήλ είχε αρχίσει να υπογράφει ενεργά συμφωνίες για διπλωματικές σχέσεις με διάφορες αραβικές χώρες, μια διαδικασία που ανεστάλη μόνο λόγω των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα.
«Η αλλαγή εξουσίας στη Συρία, η απομάκρυνση του καθεστώτος κ.λπ., δείχνουν ότι πρόκειται για ένα γενικό σχέδιο επαναχάραξης του πολιτικού χάρτη της Μέσης Ανατολής, το οποίο υλοποιείται σταδιακά. Νομίζω ότι οι κύριοι ωφελούμενοι των γεγονότων στη Συρία, τουλάχιστον βάσει των επικαλυπτόμενων συμφερόντων, είναι το Ισραήλ και η Τουρκία, παρά τις ρητορικές συγκρούσεις», τόνισε ο Γκανταχαριάν.
Αναφερόμενος στην τρέχουσα κατάσταση, ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Azdak» σημείωσε ότι το Ισραήλ έχει εισχωρήσει βαθιά στα συριακά εδάφη, καταλαμβάνοντας τα Υψίπεδα του Γκολάν και φτάνοντας 15 χιλιόμετρα από τον διεθνή δρόμο Βηρυτού-Δαμασκού. Ανακοίνωσε μάλιστα ότι, μετά από 51 χρόνια, κατάφερε να εδραιώσει την παρουσία του στην περιοχή, ενώ έπληξε στρατιωτικές εγκαταστάσεις εκεί.
«Από την άλλη, αυτές οι νέες δυνάμεις υποστηρίζονται από την Τουρκία. Παρά τη μεταμόρφωση ή μετονομασία των ένοπλων ομάδων, η κατάσταση παραμένει αβέβαιη. Είναι ασαφές αν η αλλαγή καθεστώτος στη Συρία θα ολοκληρωθεί, καθώς οι νέες δυνάμεις αποτελούνται από διαφορετικές ομάδες. Θα καταφέρουν να ενωθούν; Παρότι υπάρχει μεταβατική κυβέρνηση, συζητούνται εκλογές – προεδρικές, βουλευτικές, νέα κυβέρνηση κ.λπ. – αλλά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει αν όλα αυτά τα στάδια θα ολοκληρωθούν χωρίς νέες συγκρούσεις», ανέφερε ο Γκανταχαριάν.
Σύμφωνα με τον διεθνή ειδικό, οι ιρανικές βάσεις στη Συρία έχουν πλέον καταστραφεί, ενώ η παραμονή των ρωσικών βάσεων στις παράκτιες περιοχές παραμένει αμφίβολη. «Οι δύο πυλώνες που στήριζαν το καθεστώς Άσαντ έχουν καταρρεύσει, και γι’ αυτό η εξουσία του ανατράπηκε γρήγορα», σημείωσε.
Αναφερόμενος στο ερώτημα αν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ο πρώην πρόεδρος της Συρίας, Μπασάρ αλ Άσαντ, κατάφερε να παραμείνει στην εξουσία παρά τις δυσκολίες, τις προκλήσεις και τους πολέμους που αντιμετώπισε για τόσα χρόνια, αλλά αυτή τη φορά έχασε την εξουσία μέσα σε λίγες μόνο μέρες, ο Γκανταχαριάν επισήμανε ότι η λογική της συναλλακτικής θεωρίας είναι πάντα παρούσα. Ο Άσαντ δεν θα είχε καταφέρει να επιβιώσει χωρίς τους δύο βασικούς πυλώνες στήριξης, κυρίως τη Ρωσία και το Ιράν.
«Στην περίπτωση της Ρωσίας, αυτό οφείλεται στη συμμετοχή της στον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ στο μέλλον θα γίνει ακόμη πιο σαφές αν η ρωσική πλευρά πήρε το μερίδιό της στις παράκτιες περιοχές ή όχι. Υπάρχουν, λοιπόν, κάποια στοιχεία που οδηγούν σε τέτοιες σκέψεις. Δηλαδή, τόσο οι γενικότερες συγκρούσεις μέσω πληρεξουσίων (proxy wars) όσο και η συμμετοχή της Ρωσίας και του Ιράν, με τις δικές τους ευρείες ατζέντες, οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα. Πιστεύω ότι πρέπει να λάβουμε υπόψη και τις δύο αυτές πτυχές, αλλά το γεγονός παραμένει ότι ο Άσαντ δεν θα μπορούσε να συνεχίσει να κυβερνά χωρίς αυτούς τους δύο θεμελιώδεις πυλώνες», υπογράμμισε ο Σαχάν Γκανταχαριάν.
Ο Γκανταχαριάν αναφέρθηκε επίσης σε δηλώσεις των εμπλεκόμενων πλευρών. «Ο εκπρόσωπος των νέων συριακών αρχών δήλωσε ότι οι ιρανικές βάσεις δεν υπάρχουν πλέον, οπότε το Ισραήλ δεν έχει δικαιολογία για την παρουσία του στα συριακά εδάφη. Η Τουρκία, από την πλευρά της, δήλωσε ότι το ISIS δεν αποτελεί πλέον απειλή και ότι τα αμερικανικά στρατεύματα πρέπει να αποχωρήσουν από τη Συρία. Αυτές οι εξελίξεις δημιουργούν δύο βασικές προκλήσεις: τη δομή των εσωτερικών δυνάμεων, που ενδέχεται να βρίσκονται σε σύγκρουση, και τη στάση των βασικών εξωτερικών παικτών», σημείωσε.
Ο Γκανταχαριάν υπενθύμισε επίσης ότι το Ιράν έχει δηλώσει πως πίσω από όλα αυτά βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Παράλληλα, έκανε αυτή την αναφορά με μεγάλη προσοχή, στρέφοντας τα βέλη προς την Τουρκία και τονίζοντας ότι και το γειτονικό κράτος της Συρίας εμπλέκεται σε αυτή τη διαδικασία.
Ο Γκανταχαριάν υπενθύμισε τη μορφή της συμφωνίας της Αστάνα, στην οποία Ρωσία, Ιράν και Τουρκία είχαν συμφωνήσει να διατηρήσουν το status quo στη Συρία.
«Οι νέες δυνάμεις που υποστηρίζονται από την Τουρκία παραβίασαν τη συμφωνία, προκαλώντας αντιφάσεις στις σχέσεις Ιράν-Τουρκίας και Τουρκίας-Ρωσίας. Μετά τα γεγονότα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Άγκυρα έπεισε τη Ρωσία και το Ιράν ότι η κυριαρχία του Άσαντ δεν είναι πλέον ρεαλιστική», τόνισε ο συνομιλητής.
Σύμφωνα με τον Γκανταχαριάν, είναι φυσικό τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν στη Συρία να μην εξυπηρετούν τα κρατικά συμφέροντα της Ρωσίας και του Ιράν.
«Μπορούμε να επισημάνουμε ότι υπάρχουν πολλά ερωτήματα σχετικά με τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στη Συρία και, γενικά, στη Μέση Ανατολή, ενώ οι απαντήσεις είναι λίγες και το μέλλον αβέβαιο», κατέληξε ο Σαχάν Γκανταχαριάν.
