Η Ουάσιγκτον και το Μπακού είναι ικανοποιημένοι, η Αρμενία είναι αισιόδοξη, το Παρίσι υποστηρίζει, η Πορτογαλία ενδιαφέρεται, η Μόσχα είναι επιφυλακτική. Αυτές οι εκδηλώσεις στάσης συνδέονται με τις πρόσφατες επαφές μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν και τα βήματα προς την ειρήνη. Υπάρχει όμως ένα « όμως». Το επίσημο Ερεβάν μιλάει για 1-2 τελευταία αδιευκρίνιστα σημεία, χωρίς λεπτομέρειες, ενώ το Μπακού δεν κρύβει ότι έχει επιφυλάξεις για το αρμενικό Σύνταγμα. Συγκρίνοντας τις πολυμερείς πολιτικές δηλώσεις, μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι οι πιο οξείες διαφωνίες εντοπίζονται σε αυτό ακριβώς το σημείο.
Στην Ουάσιγκτον επικρατεί ικανοποίηση για τις πρόσφατες επαφές μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν και τα αποτελέσματα που καταγράφηκαν. Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ, Μάθιου Μίλερ, εξήρε την επικύρωση του διατάγματος οριοθέτησης εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών σε ανάρτησή του στο microblog X. Ο Αμερικανός διπλωμάτης το είδε αυτό ως ένα μήνυμα ότι η πρόοδος είναι δυνατή μέσω του διαρκούς διαλόγου. Ο Μίλερ τόνισε ότι η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει τις προσπάθειες των πλευρών να επιτύχουν μια σταθερή, αξιοπρεπή ειρήνη για χάρη της ασφάλειας και της ευημερίας στην περιοχή.
Το Μπακού μίλησε επίσης με ικανοποίηση για τη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών του Αζερμπαϊτζάν Τσεϊχούν Μπαϊράμοφ μίλησε για την πρόοδο που παρατηρείται στη διαδικασία διαπραγμάτευσης σχετικά με τη «Συμφωνία Ειρήνης» με τον Βρετανό υφυπουργό Εξωτερικών. Όμως ο Μπαϊράμοφ μίλησε για άλλη μια φορά με ένα «όμως», παρουσιάζοντας για άλλη μια φορά το Σύνταγμα της Αρμενίας ως εμπόδιο.
Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας δήλωσε και πάλι στο κοινοβούλιο ότι οι σχετικές αξιώσεις του Αζερμπαϊτζάν είναι αβάσιμες. Ως πειστική και ενδεικτική απόδειξη, ο Αραράτ Μιρζογιάν παρουσίασε την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, η οποία αναφέρει ότι η οριοθέτηση των συνόρων βάσει της διακήρυξης της Άλμα-Άτα είναι πλήρως σύμφωνη με το Σύνταγμα της Αρμενικής Δημοκρατίας. Αυτό διαλύει όλους τους πιθανούς φόβους, δήλωσε ο Μιρζογιάν. Και η διάταξη για τις επιτροπές οριοθέτησης, την οποία επικύρωσαν οι πλευρές πριν από λίγες ημέρες, δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ, τόνισε ο Μιρζογιάν.
«Στο εγγύς μέλλον, στην πραγματικότητα, οι πλευρές θα ανακοινώσουν επίσημα την έναρξη ισχύος της διάταξης, μετά την οποία ήδη σε αυτή την εναπομείνασα περίοδο του 2024 και το 2025 θα το κάνουμε. Δεν φαίνεται να μας σταματά τίποτα αυτή τη στιγμή. Οι εργασίες για την οριοθέτηση θα συνεχιστούν».
Η Γαλλία υποστηρίζει επίσης τις αρχές και την κοινή διαδικασία που υιοθετήθηκαν για το θέμα της οριοθέτησης των συνόρων μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν. Αυτό επιβεβαιώθηκε πριν από λίγες ημέρες από τον Γάλλο πρέσβη στην Αρμενία Ολιβιέ Ντεκοτιγνύ.
«Υποστηρίζουμε τη διαδικασία οριοθέτησης που έχει ξεκινήσει μεταξύ των δύο χωρών και θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με βάση τη Διακήρυξη της Άλμα-Άτα στην οποία έχουν συμφωνήσει τα μέρη».
Ωστόσο, ο Γάλλος πρέσβης επισήμανε επίσης σοβαρά προβλήματα κατά την επίσκεψή του στις συνοριακές περιοχές. Μίλησε ιδιαίτερα για τα προβλήματα ασφαλείας στο Νέρκιν Χαντ.
«Απλώς παρακολουθούσα και έβλεπα τι συνέβαινε. Μέρος της περιοχής έχει καταληφθεί από το Αζερμπαϊτζάν, το βλέπουμε αυτό, και αυτή η κατάσταση προκαλεί μεγάλες δυσκολίες στους κατοίκους. Μάλιστα, υπάρχει κίνδυνος να ξαναρχίσουν οι επιθέσεις. Υπάρχουν καθημερινά προβλήματα, ο πληθυσμός έχει προβλήματα νερού, υπάρχουν ανθρώπινες τραγωδίες. Οι άνθρωποι δεν μπορούν να επισκεφτούν τους τάφους των συγγενών τους».
Το γεγονός ότι το Αζερμπαϊτζάν έχει καταλάβει περισσότερα από 200 τετραγωνικά χιλιόμετρα του εδάφους της Αρμενίας έχει επανειλημμένα επιβεβαιωθεί από την αρμενική κυβέρνηση. Παράλληλα, το επίσημο Ερεβάν έχει δηλώσει ότι δεν προτίθεται να επιστρέψει στρατιωτικά τα εδάφη του. Την ίδια στιγμή, το Ερεβάν ανακοίνωσε ότι δεν είχε στόχο να ανακαταλάβει το έδαφός του με στρατιωτικά μέσα. Όσον αφορά την αποκατάσταση της εδαφικής ακεραιότητας, η Αρμενία έχει μεγάλες ελπίδες για την ίδια τη διαδικασία οριοθέτησης, βάσει της οποίας, στους Κανονισμούς, υπάρχουν ήδη αναφορές στη διακήρυξη της Άλμα Άτα, δηλαδή στα σύνορα με τα οποία τα μέρη απέκτησαν ανεξαρτησία μετά την κατάρρευση του η Σοβιετική Ένωση.
Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Εξωτερικών Μιρζογιάν δηλώνει με σαφήνεια τη στρατηγική που έχει υιοθετήσει η Αρμενία.
“Όλοι οι πολίτες της Αρμενίας μπορούν να κάνουν κρίσεις και απαιτήσεις με βάση πολλά αισθητά, αντικειμενικά, επώδυνα πράγματα και ιδέες. Φυσικά, έχετε το δικαίωμα να το κάνετε. Εγώ, ως Υπουργός Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Αρμενίας, μπορώ να έχω τέτοια συναισθήματα, και φυσικά σε πολλές περιπτώσεις τα έχω, αλλά είναι καθήκον μου να διασφαλίσω ότι οι πολίτες της Δημοκρατίας της Αρμενίας θα ζουν με ασφάλεια στο κυρίαρχο και ασφαλές έδαφος της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Η Δημοκρατία της Αρμενίας έχει έκταση 29.743 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Κάθε πρόταση, κάθε βήμα, κάθε οδηγία που θα δώσω στους υφισταμένους μου, κάθε μήνυμα που θα μεταφέρω στους διεθνείς συναδέλφους μου, αντλώ αποκλειστικά και μόνο από αυτήν την κατανόηση και το καθήκον μου».
Μαζί με την ικανοποίηση της διεθνούς κοινότητας, ιδιαίτερα της Δύσης, όσον αφορά την ειρηνευτική ατζέντα και τη διαδικασία οριοθέτησης των συνόρων, υπάρχει και η επίσημη δήλωση της Μόσχας. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε στο Δεύτερο Διεθνές Φόρουμ του Μινσκ για την Ευρασιατική Ασφάλεια ότι η Δύση επιβάλλει επίμονα τις υπηρεσίες της στον Νότιο Καύκασο προκειμένου να ρυθμίσει τις σχέσεις Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν.
Ο πρέσβης της Αρμενίας στη Μόσχα Γκουργκέν Αρσενιάν παρουσίασε στον πρέσβη της Πορτογαλίας το σχέδιο «Σταυροδρόμι Ειρήνης» με τους στόχους του και την περιφερειακή του σημασία. Αυτό είναι αξιοσημείωτο στο πλαίσιο της δήλωσης του Αρμένιου Υπουργού Εξωτερικών ότι το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας και των μεγάλων κέντρων για την αρμενική εκδοχή περί το σχέδιο ειρήνης έχει αυξηθεί αισθητά.
