Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με «την κατάσταση στο Αζερμπαϊτζάν, τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου και τις σχέσεις με την Αρμενία»: 453 ψήφοι υπέρ, 31 κατά και 89 αποχές.
Με το ψήφισμα που εγκρίθηκε οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν έντονα τις καταστολές που ασκούν οι αρχές του Αζερμπαϊτζάν εναντίον των ηγετών της αντιπολίτευσης, δημοσιογράφων, ακτιβιστών στη χώρα και στο εξωτερικό.
Τονίζοντας ότι η πίεση αυτή έχει ενταθεί ιδιαίτερα την παραμονή της COP29, το ΕΚ ζητά την άμεση απελευθέρωση όλων των αυθαίρετα κρατουμένων και συλληφθέντων πολιτικών κρατουμένων, την παύση κάθε είδους διώξεων και καταστολής. Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν σοβαρή ανησυχία για το κλίμα φόβου που έχει δημιουργηθεί μέσα της χώρας με στόχο να φιμώσει την κοινωνία των πολιτών.
«Οι συνεχείς παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Αζερμπαϊτζάν είναι ασυμβίβαστες με την COP29. Οι ηγέτες της ΕΕ, ιδίως η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καλούνται να χρησιμοποιήσουν την COP29 ως ευκαιρία για να υπενθυμίσουν στο Αζερμπαϊτζάν τις διεθνείς υποχρεώσεις του και να αντιμετωπίσουν την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα αυτή με ουσιαστικό τρόπο”, αναφέρεται στο ψήφισμα.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί επίσης την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να κάνουν ό,τι είναι δυνατόν για να διασφαλίσουν ότι οι διασκέψεις του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή δεν θα διεξάγονται σε χώρες με κακή κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στο ψήφισμα που εγκρίθηκε, οι ευρωβουλευτές καλούν την ΕΕ να τερματίσει την εξάρτηση από το αζέρικο φυσικό αέριο, να αναστείλει το Μνημόνιο Συνεννόησης του 2022 για τη στρατηγική εταιρική σχέση στον ενεργειακό τομέα και να επιμείνει ότι η υπογραφή μιας μελλοντικής συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και του Αζερμπαϊτζάν θα εξαρτάται από την απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων, την πραγματοποίηση νομικών μεταρρυθμίσεων και τη γενικότερη βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα. Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι το Αζερμπαϊτζάν πρέπει να δείξει την προθυμία του να συμμετάσχει με καλή πίστη στις διαπραγματεύσεις περί τηνν ειρηνευτική συμφωνία με την Αρμενία και να σεβαστεί τα δικαιώματα των Αρμενίων του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναβεβαιώνει την υποστήριξή του στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει σθεναρά τη διευθέτηση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών με βάση τις αρχές της αμοιβαίας αναγνώρισης της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων σύμφωνα με τη Διακήρυξη της Άλμα-Άτα του 1991.
Το ΕΚ επαναλαμβάνει το αίτημά του για την αποχώρηση του αζέρικου στρατού από το σύνολο του κυρίαρχου εδάφους της Αρμενίας και καλεί το Αζερμπαϊτζάν να σεβαστεί την εδαφική ακεραιότητα της Αρμενίας.
Στο ψήφισμα που εγκρίθηκε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τονίζει ότι τα προβλήματα που σχετίζονται με την απεμπλοκή των επικοινωνιών στην περιοχή θα πρέπει να επιλυθούν αποκλειστικά με σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Αρμενίας. Οι βουλευτές του ΕΚ προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική δράση κατά της Αρμενίας είναι απαράδεκτη και θα έχει σοβαρές συνέπειες για την εταιρική σχέση ΕΕ-Αζερμπαϊτζάν.
«Η ΕΕ θα πρέπει να είναι έτοιμη να εφαρμόσει κυρώσεις κατά οποιουδήποτε ατόμου ή οργανισμού που απειλεί την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Αρμενίας», αναφέρεται στο ψήφισμα.
Το ψήφισμα, το οποίο χαιρετίζει τη βοήθεια που χορηγείται στις αρμενικές ένοπλες δυνάμεις από την Ευρωπαϊκή Ειρηνευτική Διευκόλυνση, ζητεί την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας Αρμενίας-ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας και καταδικάζει κάθε στρατιωτική επίθεση, χρήση βίας ή υβριδικές απειλές κατά της Αρμενίας.
Τονίζοντας τη σημασία της πολιτικής αποστολής της ΕΕ στην Αρμενία, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν την ανησυχία τους για τις δυσφημιστικές και επικριτικές δηλώσεις και εκστρατείες που προέρχονται από το Αζερμπαϊτζάν. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της καλούνται να επεκτείνουν και να διευρύνουν την εντολή της αποστολής.
Ενώ χαιρετίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν στη διαδικασία οριοθέτησης, το ψήφισμα καλεί την ΕΕ να σταματήσει κάθε τεχνική και οικονομική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν που θα μπορούσε να συμβάλει στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων ή των δυνατοτήτων ασφαλείας του και καλεί τα κράτη μέλη να παγώσουν όλες τις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού και εξοπλισμού ασφαλείας προς το Αζερμπαϊτζάν.
Το ψήφισμα καλεί τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν να απελευθερώσουν και τους 23 Αρμένιους αιχμαλώτους πολέμου. Οι ευρωβουλευτές καλούν το Αζερμπαϊτζάν να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένης της απόφασης για την ασφαλή, ανεμπόδιστη και ταχεία επιστροφή των Αρμενίων του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Το ψήφισμα ζητά έναν ολοκληρωμένο και διαφανή διάλογο με τους Αρμένιους του Αρτσάχ και όλες τις απαραίτητες εγγυήσεις σχετικά με την προστασία τους. Το έγγραφο καλεί τις δομές της ΕΕ να συνεχίσουν να υποστηρίζουν την Αρμενία για την κάλυψη των αναγκαίων ανθρωπιστικών αναγκών σε θέματα που αφορούν τους ανθρώπους που εκδιώχθηκαν από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Εκφράζοντας βαθιά ανησυχία για τη διατήρηση της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, οι ευρωβουλευτές καλούν τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν να αποφύγουν την περαιτέρω καταστροφή, παραμέληση ή αλλοίωση της πολιτιστικής, θρησκευτικής ή ιστορικής κληρονομιάς στην περιοχή και αντίθετα ζητούν τη διαφύλαξη, προστασία και προώθηση της υπάρχουσας πλούσιας ποικιλομορφίας.
Οι βουλευτές του ΣτΕ επιμένουν ότι το Αζερμπαϊτζάν πρέπει να παραχωρήσει στην αποστολή της UNESCO την απαραίτητη πρόσβαση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Το ψήφισμα καταδικάζει έντονα τις δημόσιες προσβολές και τις άμεσες απειλές κατά εκλεγμένων αξιωματούχων των κρατών μελών της ΕΕ από διπλωματικούς εκπροσώπους του Αζερμπαϊτζάν ή μέλη της κυβέρνησης και του κοινοβουλίου του Αζερμπαϊτζάν. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαιτεί να απαγορευτεί στους Αζέρους αξιωματούχους να εισέρχονται στα κτίρια της ΕΕ.
