Το Freedom House ζητά την προστασία των δικαιωμάτων των Αρμενίων του Αρτσάχ και τη διερεύνηση των εγκλημάτων πολέμου του Αζερμπαϊτζάν
Το Freedom House εφιστά την προσοχή του ΟΑΣΕ/ODIHR και των συμμετεχόντων κρατών στη συμπεριφορά απέναντι στους εθνοτικούς Αρμένιους στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, οι οποίοι σκόπιμα υποβλήθηκαν σε πολυετείς τακτικές επιθέσεις, εκφοβισμό, στέρηση βασικών δικαιωμάτων και τελικά σε αναγκαστική εκτόπιση τον Σεπτέμβριο του 2023. Η διαδικασία αυτή ήταν σταδιακή και μεθοδική και το Αζερμπαϊτζάν δημιούργησε σκόπιμα συνθήκες για τον αρμενικό πληθυσμό που καθιστούσαν αδύνατη την παραμονή και την επιβίωσή του στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Το Freedom House κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι τεκμηριωμένες ενέργειες του αζέρικου κράτους πληρούν τα κριτήρια της εθνοκάθαρσης, όπως αυτά νοούνται στο πλαίσιο της ανάλυσης της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τις παραβιάσεις του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου στην πρώην Γιουγκοσλαβία. «Καταγράψαμε εξωδικαστικές εκτελέσεις, βασανιστήρια, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, περιορισμούς στην πρόσβαση σε τρόφιμα και φάρμακα που σώζουν ζωές, αναγκαστική μετακίνηση, εκδίωξη και απέλαση αμάχων, σκόπιμες στρατιωτικές επιθέσεις ή απειλές για επιθέσεις εναντίον των αμάχων και των αντικειμένων των αμάχων καθώς και αυθαίρετη καταστροφή περιουσίας. Η πραγματολογική αποστολή διαπίστωσε ότι υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να συμπεράνουμε ότι οι πρακτικές αυτές συνιστούν εγκλήματα σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 7 (εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας) και του άρθρου 8 (εγκλήματα πολέμου), και πληρούν τον ορισμό της απέλασης ή της βίαιης μεταφοράς πληθυσμού», αναφέρει η οργάνωση σε ανακοίνωσή της. Σημειώνεται ότι τα στοιχεία, μαζί με την έλλειψη ποινικής δίωξης σε εθνικό επίπεδο στο Αζερμπαϊτζάν, αναδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη για πρόσθετο διεθνή νομικό έλεγχο και λογοδοσία.
Το Freedom House καλεί το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να διασφαλίσει τη λεπτομερή διερεύνηση και την ενδεχόμενη ποινική δίωξη των υπευθύνων για αυτές τις κατάφωρες πράξεις. Το Freedom House καλεί τα συμμετέχοντα κράτη του ΟΑΣΕ να εφαρμόσουν τον Μηχανισμό της Μόσχας για τη διερεύνηση των παραβιάσεων που διαπράχθηκαν κατά των εθνοτικών Αρμενίων που εκδιώχθηκαν από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ από το Αζερμπαϊτζάν.
Να εκφωνήσουν ομιλία στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για τη δημιουργία ενός μηχανισμού και μιας ειδικής διαδικασίας για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αζερμπαϊτζάν, προκειμένου να διερευνούν και να αναφέρουν συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στη Γενική Συνέλευση και σε άλλα όργανα του ΟΗΕ. Να υποστηρίξουν τις διεθνείς προσπάθειες για τη δικαστική δίωξη των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και των εγκλημάτων πολέμου που διαπράχθηκαν κατά του αρμενικού πληθυσμού του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, συμπεριλαμβανομένων των εκκλήσεων προς τα κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού της Ρώμης να παραπέμψουν την υπόθεση στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) για τη διερεύνηση αυτών των παραβιάσεων και να εφαρμόσουν και να υποστηρίξουν στοχευμένες κυρώσεις.
Το Freedom House καλεί την κυβέρνηση της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν να εξασφαλίσει την ασφαλή πρόσβαση των Αρμενίων από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ στα σπίτια τους ωστε να μπορέσουν να πάρουν πίσω την περιουσία τους που απέμεινε και να διασφαλίσει το δικαίωμα επιστροφής των Αρμενίων στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ υπό διεθνή εποπτεία. Να εξασφαλίσει την πρόσβαση σε διεθνείς πρωτοβουλίες παρακολούθησης για τη διερεύνηση της κατάστασης των πολιτιστικών μνημείων στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ και στα γειτονικά εδάφη. Να απέχουν από ρητορική που υποκινεί τη βία κατά των Αρμενίων.
Το Freedom House καλεί τον ΟΑΣΕ/ODIHR να διευκολύνει τη συνολική τεκμηρίωση και αναφορά των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττει το Αζερμπαϊτζάν, ώστε όλες οι παραβιάσεις να καταγράφονται και να αναλύονται συστηματικά. Το Freedom House καλεί τον ΟΑΣΕ/ODIHR να ενθαρρύνει και να διευκολύνει την πλήρη τεκμηρίωση και αναφορά των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττονται από το Αζερμπαϊτζάν, διασφαλίζοντας ότι όλες οι παραβιάσεις καταγράφονται και αναλύονται συστηματικά για μελλοντική λογοδοσία.
