«Πρέπει να σεβαστούν τα δικαιώματα των Αρμενίων κατοίκων του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Αυτό το θέμα είναι σαν μια πληγή, η οποία πρέπει να επουλωθεί», δήλωσε ο Ιρανός Πρέσβης στην Αρμενία Μεχντί Σομπχανί σε αποκλειστική συνέντευξη στο Azatutyun. Ακολουθεί ένα απόσπασμα από την συνέντευξη.
«Azatutyun» – Κύριε Σομπχανί, όπως γνωρίζετε, πέρυσι, μετά τον αποκλεισμό, το Αζερμπαϊτζάν πραγματοποίησε στρατιωτική επίθεση κατά του Αρτσάχ, ο λαός του Αρτσάχ εκτοπίστηκε βίαια. Τώρα το Ναγκόρνο Καραμπάχ, όπου οι Αρμένιοι ζούσαν για χιλιάδες χρόνια, είναι ερημωμένο. Πώς βλέπει το Ιράν, ως ένας από τους βασικούς παίκτες στην περιοχή μας, τη λύση αυτού του ζητήματος; Πρέπει το Αζερμπαϊτζάν να σέβεται το δικαίωμα της συλλογικής επιστροφής των Αρμενίων της Αρτσάχ; Άλλωστε, οι άνθρωποι άφησαν την πατρίδα, το σπίτι, τις ικανότητες, την ιστορία και τον πολιτισμό τους.
Μεχντί Σομπχανί: – Η θέση μας σχετικά με τα δικαιώματα των κατοίκων του Καραμπάχ είναι σαφής. Αναγνωρίζουμε την εδαφική ακεραιότητα του Αζερμπαϊτζάν και την υπογραμμίζουμε, αλλά ταυτόχρονα θεωρούμε ότι τα δικαιώματα των Αρμενίων κατοίκων του Καραμπάχ πρέπει να γίνονται σεβαστά. Αυτό το ζήτημα είναι σαν μια πληγή, και αυτή η πληγή πρέπει να επουλωθεί. Και αν αυτή η πληγή δεν επουλωθεί, είναι πιθανό να ανοίξει ξανά. Όταν μιλάμε για βιώσιμη ειρήνη, αυτή η πληγή πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη. Ελπίζουμε ότι, όπως οι κάτοικοι του Καραμπάχ έφυγαν ακούσια από τα σπίτια τους, θα δημιουργηθούν τέτοιες συνθήκες ώστε να επιστρέψουν οικειοθελώς στα σπίτια τους.
«Azatutyun» – Με άλλα λόγια, πρέπει να εξασφαλιστεί η ασφάλειά τους.
Μεχντί Σομπχανί: – Φυσικά, ο κύριος λόγος που έφυγαν ήταν επειδή δεν ένιωθαν ασφαλείς. Ο ίδιος μίλησα με τους κατοίκους του Καραμπάχ, όταν έφτασαν οι πρόσφυγες, πήγα ο ίδιος στο Καπάν και τους μίλησα. Είπαν ότι «δεν φύγαμε οικειοθελώς από τα σπίτια μας». Κανείς δεν φεύγει οικειοθελώς από το σπίτι του. Είπαν ότι δεν αισθάνονται ασφαλείς και γι’ αυτό έφυγαν από τα σπίτια τους. Δεν ήρθαν οικειοθελώς, αλλά ελπίζουμε να δημιουργηθούν συνθήκες για να επιστρέψουν οικειοθελώς στα σπίτια τους.
«Azatutyun» – Επειδή αυτή η ασφάλεια είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για να επιστρέψουν οι Αρμένιοι του Αρτσάχ, λαμβάνοντας υπόψη αυτό που πέρασαν: τόσο τον αποκλεισμό όσο και τη στρατιωτική επίθεση. Τι πιστεύετε, θα έπρεπε οι Αρμένιοι του Αρτσάχ να έχουν κάποιο βαθμό αυτονομίας για να διασφαλίσουν αυτή την ασφάλεια;
Μεχντί Σομπχανί: – Όσον αφορά τις συνθήκες, θα πρέπει να υπάρξει διάλογος και διαπραγματεύσεις. Να νην αποφασίσουμε εμείς και εσείς για αυτούς.
«Azatutyun» – Ποιος πρέπει να αποφασίσει;
Μεχντί Σομπχανί: – Νομίζω ότι πρέπει να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις.
«Azatutyun» – Μεταξύ εκπροσώπων του Αρτσάχ και εκπροσώπων του Αζερμπαϊτζάν;
Μεχντί Σομπχανί: – Το πώς πρέπει να ξεκινήσει είναι θέμα συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών. Στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη της ασφάλειας και των δικαιωμάτων τους που αναφέρατε.
Στη συνέντευξη, ο πρέσβης αναφέρθηκε επίσης σε πιθανή στρατιωτική επίθεση από το Αζερμπαϊτζάν κατά της Αρμενίας και τα πιθανά βήματα του Ιράν σε αυτή την περίπτωση, την απαίτηση του Μπακού να ενώσει το Σιουνίκ με το Ναχιτζεβάν χωρίς συνοριακό και τελωνειακό έλεγχο, την τριμερή δήλωση της 9ης Νοεμβρίου 2020, τις φιλοδοξίες της Αρμενίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, παράδοση ιρανικού φυσικού αερίου στους Αρμένιους καταναλωτές και άλλα επίγοντα διμερή και περιφερειακά θέματα.
